Η πολιορκία του Μεσολογγίου αποτέλεσε την κορυφαία στιγµή της Ελληνικής Επανάστασης, η επέτειος των 200 χρόνων από την Έξοδο είναι φυσικό να προκαλεί το ενδιαφέρον. Στους επίσηµους εορτασµούς κυριαρχούν ύµνοι για τη «θυσία» ως πράξη θρησκευτικού χαρακτήρα αποκοµµένη από το ιστορικό πλαίσιο.
Αποκρύπτεται πως υπήρχαν προϋποθέσεις η σύγκρουση να λήξει νικηφόρα, άλλωστε το Μεσολόγγι ποτέ δεν ηττήθηκε στρατιωτικά και ούτε υπήρχε πιθανότητα να ηττηθεί. Υπέκυψε µόνο στην πείνα, όπως είπε µε τον µοναδικό του τρόπο ο ∆. Σολωµός: «Τα µάτια η πείνα εµαύρισε…».Γιατί όµως «τα µάτια η πείνα εµαύρισε»; Ηταν αντικειµενικό να µείνουν χωρίς εφόδια οι πολιορκηµένοι; Να υπενθυµίσουµε δύο βασικές παραµέτρους: Η πολιορκία ξεκινά τον Απρίλη του 1825, δύο µήνες µετά τη σύναψη του δεύτερου δανείου από την Αγγλία (2.000.000 χρυσές λίρες). Ταυτόχρονα, η γεωγραφική θέση της πόλης µε τα περάσµατα της λιµνοθάλασσας επέτρεπε τον ανεφοδιασµό παρά τον αποκλεισµό από τη στεριά.
Αυτό επιβεβαιώνεται από τα γεγονότα. Στις 27/05/1825 φτάνει στο Μεσολόγγι µοίρα του ελληνικού στόλου. ∆εν µετέφερε εφόδια, ευτυχώς κατέσχεσε πλοίο µε σηµαία Μάλτας φορτωµένο παξιµάδια, που ήταν σκουληκιασµένα. Η πόλη έζησε µε αυτά δύο µήνες! Στις 20/06/1825 η οθωµανική αρµάδα αποκλείει τη θαλάσσια πρόσβαση. Η κατάσταση γίνεται οριακή, το σκουληκιασµένο παξιµάδι µοιραζόταν µε το δελτίο. Στις 23/07/1825 ο ελληνικός στόλος µε ναύαρχο τον Μιαούλη θα νικήσει την αρµάδα και θα εφοδιάσει µε λίγα τρόφιµα την πόλη. Τον Νοέµβρη θα σπάσει πάλι τον αποκλεισµό όµως η κυβέρνηση δεν είχε στείλει ούτε ένα σακί αλεύρι. Από ντροπή ο Μιαούλης και οι άλλοι καπετάνιοι κάνοντας «ρεφενέ» θα αγοράσουν λίγα τρόφιµα από τη Ζάκυνθο. Στις 07/01/1826 ο Μιαούλης θα σπάσει για τελευταία φορά τον αποκλεισµό και θα µπάσει ελάχιστα τρόφιµα. Από το σηµείο αυτό η πόλη αφήνεται στο έλεος της πείνας. Προφανές συµπέρασµα: υπήρχε δυνατότητα εφοδιασµού.
Από τις 17/01/1826 είχαν αναχωρήσει οι αντιπρόσωποι του Μεσολογγίου για τη Γ΄ Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας. Μοναδική αποστολή η εξασφάλιση εφοδίων, σε αντίθετη περίπτωση να ενηµερώσουν ότι οι πολιορκηµένοι θα προχωρούσαν σε έξοδο. Ανάµεσά τους ήταν ο στρατηγός Σπυροµίλιος, ο οποίος στα «Αποµνηµονεύµατά» του θα καταγράψει όσα συνέβησαν. Η κυβέρνηση Κουντουριώτη, του Αγγλικού Κόµµατος, τους ενηµερώνει πως «κάθε άλλος χρηµατικός πόρος έλλειψε». Πώς έλειψε; Πού πήγαν τα εκατοµµύρια χρυσές λίρες; Ας µη σταθούµε στη ρεµούλα στα «εξοπλιστικά προγράµµατα» ή όσα καρπώθηκαν οι Αγγλοι τραπεζίτες ως «µεσιτεία» ή «παρακράτηση τόκων». Ενα µέρος από τις 42.000 λίρες που τσέπωσαν ο Ορλάνδος και ο Λουριώτης, οι «διαπραγµατευτές», ή από τις 37.000 λίρες προκαταβολή του Τ. Κόχραν… αρκούσαν για να σωθεί το Μεσολόγγι.
Το χειρότερο: Η κυβέρνηση για να ενισχύσει –υποτίθεται– το Μεσολόγγι «απεφάσισε να εκποιηθώσιν ικανά εθνικά κτήµατα», εκτάσεις που είχαν αφήσει οι Οθωµανοί και στη διανοµή τους ήλπιζαν οι αγωνιστές για να ζήσουν ανθρώπινα. Ορισαν η µισή αξία να πληρωθεί σε µετρητά και η άλλη µισή σε «εθνικές οµολογίες», άχρηστα χαρτιά χωρίς αντίκρισµα. Τελικά πούλησαν σχεδόν όλα τα κτήµατα στον εαυτό τους και στους πολιτικούς φίλους µε αντάλλαγµα µόνο τις «εθνικές οµολογίες» και οι Μεσολογγίτες µε έρανο (!) συγκέντρωσαν 200.000 γρόσια, ψίχουλα δηλαδή.
Με αυτά τα ψίχουλα, στα µέσα του Μάρτη, ξεκίνησαν µόλις 20 πολεµικά πλοία και ένα φορτωµένο παξιµάδια. Η µικρή αυτή δύναµη φυσικά δεν κατάφερε να σπάσει τον αποκλεισµό. Εύλογη η απορία: Κι αν περνούσε ένα φορτίο παξιµάδια, θα σωζόταν το Μεσολόγγι; Την καλύτερη απάντηση δίνει ο Γάλλος ναύαρχος ∆εριγνύ, ένας από τους νικητές της Ναυµαχίας του Ναυαρίνου. ∆ιασώζει συνοµιλία του µε τον Ιµπραήµ που του λέει την περίφηµη φράση: «Βλέπεις πώς λιώνει εκείνο το χιόνι στα βουνά; Ετσι θα λιώναµε κι εµείς αν το Μεσολόγγι είχε τροφές για τρεις βδοµάδες ακόµα».
Η εγκατάλειψη των αγωνιστών ήταν συνειδητή επιλογή της κυβέρνησης που εκπορευόταν από ιδιοτελή συµφέροντα και κυρίως από την υποταγή στις επιλογές της Αγγλίας. Ο στρατηγός Σπυροµίλιος είναι σαφής: «Μεταξύ εις τα διάφορα κόµµατα εκείνης της περιόδου ήτο και εν το οποίον επεθύµει την πτώσιν του Μεσολογγίου και όλης της Στερεάς Ελλάδος ώστε να δυνηθή ευκόλως να αποκατασταθή η Πελοπόννησος εν πριγκηπάτον…». Το κόµµα στο οποίο αναφέρεται ο Σπυροµίλιος ήταν το Αγγλικό. Την ίδια άποψη εκφράζουν ο Κασοµούλης στα «Ενθυµήµατα», καθώς και η πλειονότητα των Ελλήνων και ξένων ιστορικών. Ακόµη κι ο «εθνικός» ιστορικός Κ. Παπαρρηγόπουλος γράφει: «Ουδέ υπάρχει τωόντι αµφιβολία ότι αν η κυβέρνησις επεδείκνυε προθυµίαν και δεξιότητα περί την χρήσιν των πόρων αυτής [εννοεί τα χρήµατα των δανείων] προς την ολοσχερή της πολιορκίας διάλυσιν, ήθελεν επιτύχει την διάλυσιν ταύτην. Κατά δυστυχίαν ουδέν έπραξεν…».
Όταν στο Μεσολόγγι έδιναν νικηφόρες µάχες και δηµιουργούσαν προϋποθέσεις για την τελική νίκη της Επανάστασης, η αγγλόφιλη κυβέρνηση προχώρησε στην «Πράξη Υποτέλειας» στην Αγγλία. Το Μεσολόγγι χαλούσε τα σχέδια της γηραιάς Αλβιώνας και των ενεργούµενών της και γι’ αυτό «ουδέν έπραξαν».
INFO
Τα στοιχεία προέρχονται από το βιβλίο «Το προδοµένο Μεσολόγγι» (εκδ. Τόπος) του Σπ. Αλεξίου
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου