Τη στιγμή που όλος ο πλανήτης παρακολουθεί το στρατιωτικό, πολιτικό και οικονομικό αδιέξοδο που βιώνουν οι Αμερικανοί στο Ιράν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump φέρεται να στήνει το επόμενο σκηνικό πολέμου…
Και μπορεί να λέει και με αφορμή την εκεχειρία των 10 ημερών μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, ότι έχει τερματίσει 10 πολέμους αλλά η επιθετικότητα του είναι ασταμάτητη… σε σημείο που Αμερικανοί ψυχοθεραπευτές να κάνουν λόγο για «μετωποκροταφική άνοια», βασικό σύμπτωμα της οποίας είναι «η έλλειψη ελέγχου της επιθετικής συμπεριφοράς»...
Αυτό άλλωστε αποδεικνύουν τα δημοσιεύματα που θέλουν το αμερικανικό Πεντάγωνο να έχει ήδη εντείνει τον σχεδιασμό μιας στρατιωτικής επιχείρησης κατά της Κούβας με απώτερο στόχο, όπως αναφέρεται, να επαναληφθεί το φαινόμενο της Βενεζουέλας: δηλαδή όπως απήχθη ο πρόεδρος Maduro, έτσι να απαχθεί και όλη η ηγεσία της Κούβας…
Από την πλευρά της η Κούβα φέρεται να επιχείρησε να αποστείλει μέσω ανεπίσημων καναλιών, επιστολή στον Trump προκειμένου αφενός να προειδοποιήσει ότι είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει μια χερσαία εισβολή αφετέρου να διαμηνύσει πως επιδιώκει συμφιλίωση με την Ουάσινγκτον και ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων…
Μόνο που το μήνυμα από την Αβάνα δεν έφτασε ποτέ στα χέρια του Trump…
H επιστολή του εγγονού του Raul Castro
Η Κούβα προσπάθησε να επικοινωνήσει απευθείας με τον Trump, παρακάμπτοντας τα συνήθη διπλωματικά κανάλια και - όπως εκτιμούν αναλυτές - τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio, σύμφωνα με πηγές της Wall Street Journal.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, την περασμένη εβδομάδα ο εγγονός του Raúl Castro, Raúl Rodríguez Castro, ζήτησε να παραδοθεί στον Λευκό Οίκο μια μυστική επιστολή μέσω του 37χρονου Κουβανού επιχειρηματία Roberto Carlos Chamiso González, ο οποίος δραστηριοποιείται στην ενοικίαση πολυτελών αυτοκινήτων και στον τουρισμό υψηλού επιπέδου.
Όπως δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος, η επιστολή είχε μορφή διπλωματικής νότας και έφερε επίσημη κουβανική σφραγίδα.
Περιλάμβανε προτάσεις για οικονομικές και επενδυτικές συμφωνίες, καθώς και για χαλάρωση των κυρώσεων.
O Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε ερώτημα της Wall Street Journal για το εάν τελικά έλαβε την επιστολή.
Το Axios είχε αναφέρει τον περασμένο Φεβρουάριο ότι ο Rubio διεξάγει μυστικές συνομιλίες με τον εγγονό του Raúl Castro.
H προειδοποίηση
Παράλληλα, περιείχε προειδοποίηση ότι οι κουβανικές αρχές προετοιμάζονται για πιθανή εισβολή των ΗΠΑ.
Ωστόσο, η επιστολή δεν έφτασε στον πρόεδρο.
Σύμφωνα με τη WSJ, στο αεροδρόμιο του Μαϊάμι, υπάλληλος της αμερικανικής συνοριοφυλακής σταμάτησε τον Chamiso, ο οποίος στάλθηκε πίσω στην Αβάνα και η επιστολή κατασχέθηκε.
Οι λόγοι της κράτησης δεν έγιναν γνωστοί.
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε ερωτήματα σχετικά με την τύχη της επιστολής.
Κατά το δημοσίευμα, η Αβάνα επιδίωκε απευθείας επικοινωνία με τον Trump, χωρίς τη συμμετοχή του Rubio, ο οποίος εδώ και καιρό υποστηρίζει την ενίσχυση της πίεσης προς την κομμουνιστική κυβέρνηση της Κούβας.
Οι συντάκτες σημειώνουν ότι για την κουβανική ηγεσία αυτή η κίνηση αποτελούσε προσπάθεια ταχείας έναρξης διαλόγου με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση, εν μέσω της σοβαρότερης οικονομικής κρίσης των τελευταίων δεκαετιών.
Θα τακτοποιήσουμε… και την Κούβα
Πριν από λίγες ημέρες, ο Trump δήλωσε ότι μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης με το Ιράν, η Ουάσινγκτον μπορεί να στραφεί προς την Κούβα.
Κατά τη διάρκεια ενημέρωσης χαρακτήρισε το νησί «χώρα σε παρακμή» και ανέφερε ότι διοικείται κακώς εδώ και καιρό.
«Θα τακτοποιήσουμε το Ιράν, και μετά, όταν τελειώσουμε με αυτό, ίσως κοιτάξουμε την Κούβα», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Σενάρια από το Πεντάγωνο
Στο πλαίσιο αυτό, η USA Today ανέφερε ότι το Πεντάγωνο ενισχύει διακριτικά την προετοιμασία για πιθανή στρατιωτική επιχείρηση κατά της Κούβας, εφόσον δοθεί σχετική εντολή από τον πρόεδρο.
Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας χαρακτήρισε τις πληροφορίες αυτές εικασίες.
Όπως δήλωσε εκπρόσωπος στο ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS: «Δεν θα σχολιάσουμε υποθετικά σενάρια».
Παράλληλα, διευκρινίστηκε ότι το υπουργείο επεξεργάζεται διαφορετικά σενάρια για απρόβλεπτες καταστάσεις και είναι έτοιμο να εκτελέσει τις εντολές του προέδρου.
Πρόσθετη δραστηριότητα των ΗΠΑ γύρω από την Κούβα ανέφερε και το κανάλι SHOT στο Telegram.
Σύμφωνα με αυτό, στρατηγικό αναγνωριστικό drone MQ-4C Triton με κωδικό BLKCAT6 απογειώθηκε από βάση στο Jacksonville της Florida και πραγματοποίησε πτήσεις κατά μήκος των ακτών του νησιού, περνώντας και από την περιοχή του Santiago de Cuba πριν κατευθυνθεί προς την Αβάνα.
Δηλώσεις Trump και αντίδραση της Κούβας
Στα τέλη Μαρτίου, ο Trump δήλωσε ότι η Κούβα μπορεί να είναι «ο επόμενος στόχος» των ΗΠΑ.
Ανέφερε ότι η Ουάσινγκτον σκοπεύει να ασχοληθεί με το νησί μετά την ολοκλήρωση άλλων εξωτερικών ζητημάτων και έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη αλλαγής καθεστώτος.
«Θα είναι οι επόμενοι σύντομα», είπε o Αμερικανός πρόεδρος.
Σε άλλη δήλωση, τόνισε ότι θα ήταν «τιμή» για τον ίδιο να καταλάβει την Κούβα, χωρίς να διευκρινίσει αν εννοεί στρατιωτική επιχείρηση ή άλλη μορφή πίεσης.
«Μπορώ να κάνω ό,τι θέλω», δήλωσε.
Στην Αβάνα οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν έντονη αντίδραση.
Ο πρόεδρος της Κούβας Miguel Díaz-Canel δήλωσε ότι η χώρα είναι έτοιμη να αντισταθεί σε περίπτωση επίθεσης και κατηγόρησε τις ΗΠΑ για μακροχρόνια πίεση.
Ανάλογη στάση εξέφρασε και το υπουργείο Εξωτερικών της Κούβας.
Ο αναπληρωτής υπουργός Carlos Fernández de Cossío δήλωσε ότι η χώρα πρέπει να είναι έτοιμη για όλα τα σενάρια, εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα ότι δεν θα υπάρξει επίθεση.
Προσωπικές εμμονές και επικίνδυνες αποφάσεις
Η στάση του Donald Trump φαίνεται να καθορίζεται όχι μόνο από στρατηγικούς υπολογισμούς αλλά και από προσωπικές εμμονές.
Η ανοιχτή αντίσταση του Κουβανού προέδρου Miguel Díaz-Canel απέναντι στις απειλές των ΗΠΑ φαίνεται να έχει προκαλέσει έντονη ενόχληση στην Ουάσιγκτον.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το ενδεχόμενο που εξετάζεται: η απαγωγή μελών της κουβανικής ηγεσίας, κατά το πρότυπο επιχειρήσεων αλλαγής καθεστώτος όπως εκείνες που στοχεύουν ηγέτες όπως ο Nicolás Maduro.
Αν επιβεβαιωθεί, μια τέτοια πρόθεση δεν συνιστά απλώς παραβίαση του διεθνούς δικαίου — αποτελεί επικίνδυνη διολίσθηση σε πρακτικές που θυμίζουν σκοτεινές περιόδους του Ψυχρού Πολέμου.
Η θέση της Ρωσίας
Η Ρωσία δήλωσε ότι στηρίζει την Κούβα εν μέσω των απειλών του Trump.
Ο υπουργός Εξωτερικών Sergey Lavrov ανέφερε ότι η Μόσχα παρακολουθεί στενά την κατάσταση και ανησυχεί για την κλιμάκωση, επισημαίνοντας την αύξηση της εξωτερικής πίεσης προς την Κούβα.
«Επιβεβαιώνουμε την αλληλεγγύη μας προς τους Κουβανούς φίλους στο δικαίωμά τους για κυρίαρχη ανάπτυξη. Θα συνεχίσουμε να παρέχουμε βοήθεια, συμπεριλαμβανομένης υλικής και ανθρωπιστικής στήριξης», δήλωσε.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Sergey Ryabkov τόνισε ότι η Ρωσία δεν σκοπεύει να μειώσει την παρουσία της στο δυτικό ημισφαίριο, παρά τις δηλώσεις των ΗΠΑ, προσθέτοντας ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει να εκτοπίσει τη Ρωσία και την Κίνα από την περιοχή, ενώ η Κούβα παραμένει βασικός άξονας της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής.
Στο μεταξύ, στην Κούβα έφτασε το ρωσικό δεξαμενόπλοιο «Anatoly Kolodkin», μεταφέροντας 100.000 τόνους πετρελαίου ως ανθρωπιστική βοήθεια.
Οι προμήθειες ενεργειακών πόρων στο νησί είχαν διακοπεί από τον Ιανουάριο λόγω πιέσεων των ΗΠΑ.
Ο Λευκός Οίκος δήλωσε ότι θα εξετάζει κατά περίπτωση την είσοδο τέτοιων δεξαμενόπλοιων, ενώ το Κρεμλίνο υπογράμμισε ότι θεωρεί καθήκον του να βοηθήσει «τους Κουβανούς φίλους».
Οικονομικός στραγγαλισμός ως εργαλείο πολιτικής
Η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην Κούβα δεν περιορίζεται σε στρατιωτικές απειλές.
Το σχεδόν πλήρες ενεργειακό embargo που έχει επιβληθεί στο νησί έχει οδηγήσει σε σοβαρή ανθρωπιστική κρίση.
Ακόμη και εντός των ΗΠΑ, η κριτική εντείνεται.
Ο γερουσιαστής Tim Kaine κατήγγειλε ανοιχτά την πολιτική αυτή, επισημαίνοντας ότι η Ουάσιγκτον έχει ουσιαστικά μεταφέρει την ευθύνη για τα δεινά του κουβανικού λαού από την κυβέρνηση της Κούβας στις ίδιες τις ΗΠΑ.
Η δήλωσή του ότι μια τέτοια πολιτική θα θεωρούνταν «πράξη πολέμου» αν στρεφόταν εναντίον των ΗΠΑ αποκαλύπτει την υποκρισία που χαρακτηρίζει την αμερικανική στάση.
Κατασκευασμένα προσχήματα και γεωπολιτικά παιχνίδια
Όπως συμβαίνει συχνά, η κλιμάκωση συνοδεύεται από την παραγωγή «δικαιολογιών».
Η κατηγορία ότι η Κούβα φέρεται να στηρίζει στρατιωτικά τη Ρωσία στον πόλεμο στην Ουκρανία χρησιμοποιείται ως νέο επιχείρημα για την ενίσχυση της πίεσης.
Ωστόσο, ακόμη και οι ίδιες οι αμερικανικές αναφορές παραδέχονται ότι δεν υπάρχουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία.
Παρ’ όλα αυτά, η αφήγηση αυτή αξιοποιείται πολιτικά, όπως έγινε και στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, για να δικαιολογηθεί η συνέχιση ενός embargo που διαρκεί πάνω από έξι δεκαετίες.
Διπλωματία ή προσχηματικός διάλογος;
Παρά τις εντάσεις, υπήρξαν πρόσφατα σημάδια αποκλιμάκωσης.
Η άδεια για μεταφορά ρωσικού πετρελαίου στην Κούβα και οι κινήσεις της Αβάνας για απελευθέρωση κρατουμένων και οικονομικές μεταρρυθμίσεις έδειχναν μια πιθανότητα επαναπροσέγγισης.
Ωστόσο, αυτές οι εξελίξεις φαίνεται να υπονομεύονται από εσωτερικές συγκρούσεις εντός της αμερικανικής διοίκησης, εξηγεί ο Lee Schlenker γεωπολιτικός αναλυτής και ερευνητής στο Quincy Institute.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio, γνωστός για τη σκληρή του στάση υπέρ της αλλαγής καθεστώτος στην Κούβα, φέρεται να αποτελεί εμπόδιο σε οποιαδήποτε ουσιαστική διπλωματική πρόοδο.
Μία εξαιρετικά επικίνδυνη απόσπαση προσοχής
Η πιθανότητα στρατιωτικής δράσης στην Κούβα δεν μπορεί να ιδωθεί ανεξάρτητα από την ευρύτερη κρίση που αντιμετωπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη Μέση Ανατολή.
Ο πόλεμος στο Ιράν έχει ήδη κοστίσει ζωές, έχει αυξήσει τις τιμές της ενέργειας και έχει επιβαρύνει την οικονομία.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ένα νέο μέτωπο μπορεί να λειτουργήσει ως πολιτική «εκτροπή» — μια προσπάθεια αλλαγής της δημόσιας ατζέντας.
Πρόκειται για μια τακτική που έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα στην ιστορία, αλλά σπάνια χωρίς σοβαρές συνέπειες.
Μια πολιτική χωρίς όρια και χωρίς λογοδοσία
Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι ανησυχητική.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται να κινούνται με μια λογική επιβολής και όχι συνεργασίας, αγνοώντας τόσο το διεθνές δίκαιο όσο και τις ίδιες τις εσωτερικές τους διαδικασίες.
Η προειδοποίηση του Tim Kaine είναι χαρακτηριστική: οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια χωρίς έγκριση του Κογκρέσου είναι παράνομη.
Παρ’ όλα αυτά, η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες προειδοποιήσεις συχνά αγνοούνται.
Αν κάτι γίνεται σαφές, είναι ότι η σημερινή στρατηγική δεν οδηγεί σε σταθερότητα, αλλά σε έναν φαύλο κύκλο συγκρούσεων.
Και όσο αυτή η λογική κυριαρχεί, ο κόσμος θα παραμένει όμηρος μιας πολιτικής που μοιάζει να μην έχει ούτε όρια ούτε σχέδιο για ειρήνη.
Οι ΗΠΑ θέλουν να επουλώσουν το πληγωμένο τους γόητρο με μία στρατιωτική επιτυχία στην Κούβα
Πίσω από τη ρητορική περί «ασφάλειας» και «σταθερότητας», διαφαίνεται ένα βαθύτερο και πιο ανησυχητικό κίνητρο για την κλιμάκωση των Ηνωμένων Πολιτειών απέναντι στην Κούβα: η ανάγκη αποκατάστασης του πληγωμένου γεωπολιτικού τους γοήτρου μετά την παταγώδη αποτυχία στον πόλεμο με το Ιράν.
Ο πόλεμος στο Ιράν δεν εξελίχθηκε όπως υπολόγιζε η κυβέρνηση του Donald Trump.
Αντί για μια γρήγορη επίδειξη ισχύος, μετατράπηκε σε ένα παρατεταμένο και δαπανηρό αδιέξοδο, με σημαντικές απώλειες και σοβαρό πλήγμα στην εικόνα της αμερικανικής υπεροχής.
Σε τέτοιες συνθήκες, η ιστορία δείχνει ότι οι μεγάλες δυνάμεις συχνά αναζητούν ένα «ευκολότερο» μέτωπο για να επαναβεβαιώσουν την ισχύ τους.
Η Κούβα προσφέρεται για αυτόν τον ρόλο.
Πρόκειται για έναν σαφώς πιο αδύναμο αντίπαλο, γεωγραφικά κοντινό και ήδη απομονωμένο οικονομικά λόγω του αμερικανικού embargo.
Επικίνδυνα σχέδια
Μια επιτυχής στρατιωτική επιχείρηση εκεί θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως «νίκη», αντισταθμίζοντας πολιτικά και επικοινωνιακά τις αποτυχίες στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, μια τέτοια στρατηγική δεν αφορά την ασφάλεια ούτε τη δημοκρατία — αφορά την εικόνα και την ισχύ.
Η επιλογή ενός μικρότερου και πιο ευάλωτου στόχου για να καλυφθεί μια προηγούμενη αποτυχία αποκαλύπτει μια επικίνδυνη λογική επίδειξης δύναμης, όπου οι ανθρώπινες συνέπειες περνούν σε δεύτερη μοίρα.
Αν αυτή η ανάγνωση επιβεβαιωθεί, τότε η πιθανή επέμβαση στην Κούβα δεν θα αποτελεί απλώς ένα ακόμη επεισόδιο αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, αλλά ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς οι γεωπολιτικές ήττες μπορούν να οδηγήσουν σε νέες, ακόμη πιο επικίνδυνες συγκρούσεις.
Από την ήττα στην επιθετικότητα
Η επιλογή ενός τέτοιου στόχου δεν είναι τυχαία.
Σε αντίθεση με το Ιράν, η Κούβα δεν διαθέτει την ίδια περιφερειακή επιρροή, ούτε ένα δίκτυο συμμάχων που θα μπορούσε να κλιμακώσει τη σύγκρουση σε ευρύτερο επίπεδο.
Αυτό δημιουργεί την ψευδαίσθηση ενός «ασφαλούς πολέμου» — μιας στρατιωτικής επιχείρησης χαμηλού ρίσκου αλλά υψηλής συμβολικής αξίας.
Μια επιτυχία στην Κούβα θα μπορούσε να παρουσιαστεί εσωτερικά ως απόδειξη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν κυρίαρχη δύναμη.
Σε μια προεκλογική περίοδο, αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς η εξωτερική πολιτική μετατρέπεται σε εργαλείο εσωτερικής πολιτικής νομιμοποίησης.
Ωστόσο, αυτή η στρατηγική αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο: μια μετάβαση από την αποτυχία στην επιθετικότητα.
Αντί για αναστοχασμό και αναπροσαρμογή, η αποτυχία στο Ιράν φαίνεται να οδηγεί σε μια προσπάθεια αντιστάθμισης μέσω νέας σύγκρουσης.
Αυτό δεν είναι απλώς πολιτικά προβληματικό — είναι και εξαιρετικά επικίνδυνο.
Η αναζήτηση «εύκολων νικών» συχνά οδηγεί σε υποτίμηση των συνεπειών.
Η ιστορία των αμερικανικών επεμβάσεων δείχνει ότι ακόμη και οι φαινομενικά απλές επιχειρήσεις μπορούν να εξελιχθούν σε μακροχρόνιες κρίσεις.
Ο ρόλος της εικόνας και της επικοινωνίας
Στη σύγχρονη γεωπολιτική, η εικόνα έχει σχεδόν την ίδια σημασία με την πραγματικότητα.
Η διοίκηση του Donald Trump έχει επανειλημμένα δείξει ότι δίνει προτεραιότητα στη διαμόρφωση εντυπώσεων.
Μια στρατιωτική επιχείρηση στην Κούβα θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως «αποφασιστική δράση», ανεξάρτητα από το πραγματικό της κόστος.
Αυτό ενισχύει την άποψη ότι η πιθανή επέμβαση δεν σχετίζεται τόσο με τη στρατηγική αναγκαιότητα όσο με την ανάγκη ελέγχου της πολιτικής αφήγησης — τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς.
Αν η Κούβα μετατραπεί σε πεδίο «αποκατάστασης γοήτρου», τότε δημιουργείται ένα επικίνδυνο προηγούμενο: ότι οι γεωπολιτικές ήττες μπορούν να «διορθώνονται» μέσω νέων στρατιωτικών περιπετειών σε πιο αδύναμους στόχους.
Μια τέτοια λογική δεν οδηγεί σε σταθερότητα, αλλά σε διαρκή αναπαραγωγή συγκρούσεων.
Και το τίμημα, όπως δείχνει η ιστορία, δεν το πληρώνουν οι κυβερνήσεις που λαμβάνουν τις αποφάσεις, αλλά οι λαοί που βρίσκονται στο επίκεντρο αυτών των επιλογών.
Στο τέλος, το ερώτημα δεν είναι αν μια τέτοια επέμβαση θα μπορούσε να επιτύχει στρατιωτικά.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν ένας κόσμος όπου οι μεγάλες δυνάμεις επιχειρούν να αποκαθιστούν το κύρος τους μέσω πολέμων μπορεί ποτέ να είναι σταθερός ή ασφαλής.
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου