Οι δηλώσεις του ναυάρχου Shahram Irani, αλλά και οι τοποθετήσεις του στρατηγού Seyyed Majid Mousavi, αποτυπώνουν μια νέα γεωπολιτική πραγματικότητα: το Ιράν όχι μόνο δεν υποχώρησε απέναντι στις πιέσεις των ΗΠΑ, αλλά εξελίχθηκε σε μια δύναμη ικανή να επιβάλει στρατηγικούς όρους σε μία από τις πιο κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες του πλανήτη — τα Στενά του Hormuz.
Η Ουάσιγκτον, επί δεκαετίες, επένδυσε δισεκατομμύρια δολάρια στην προσπάθεια περικύκλωσης και αποδυνάμωσης της Τεχεράνης.
Κυρώσεις, πολιτικές αποσταθεροποίησης, στρατιωτικές απειλές, κυβερνοεπιθέσεις και συνεχείς ναυτικές προκλήσεις αποτέλεσαν τα βασικά εργαλεία μιας στρατηγικής που είχε ως στόχο να λυγίσει την Ισλαμική Δημοκρατία.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα φαίνεται πως ήταν ακριβώς τα αντίθετα.
Το Ιράν ανέπτυξε αυτάρκεια, ενίσχυσε την εγχώρια αμυντική του βιομηχανία και δημιούργησε ένα ασύμμετρο στρατιωτικό δόγμα που σήμερα προκαλεί πονοκέφαλο στο αμερικανικό Πεντάγωνο.
Σε απόλυτη στρατιωτική ετοιμότητα το Ιράν – Επείγουσα ενημέρωση στον Mojtaba Khamenei
Κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον ανώτατο ηγέτη της χώρας Seyyed Mojtaba Hosseini Khamenei, ο στρατηγός Pasdar Ali Abdullahi, διοικητής του κεντρικού στρατηγείου Khatam al-Anbia, παρουσίασε αναλυτική έκθεση για την επιχειρησιακή κατάσταση και την πολεμική ετοιμότητα των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Σύμφωνα με τον Ιρανό στρατηγό, όλες οι στρατιωτικές δομές της χώρας — ο στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC), οι δυνάμεις ασφαλείας, οι συνοριοφύλακες, το υπουργείο Άμυνας και οι δυνάμεις Basij — βρίσκονται σε εξαιρετικά υψηλό επίπεδο αμυντικής και επιθετικής ετοιμότητας.
Από την πλευρά του, ο Ayatollah Seyyed Mojtaba Hosseini Khamenei εξήρε το θάρρος και την αποφασιστικότητα των ιρανικών δυνάμεων, αναφερόμενος στις προηγούμενες στρατιωτικές επιτυχίες της χώρας απέναντι στους εχθρούς της.
Εν τω μεταξύ εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού προειδοποιεί τις χώρες που συμμορφώνονται με τις κυρώσεις που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ κατά της Τεχεράνης ότι «σίγουρα θα αντιμετωπίσουν δυσκολίες κατά τη διέλευση από το Στενό του Hormuz».
Τα φονικά δελφίνια βγήκαν στον Περσικό Κόλπο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάπτυξη των υποβρυχίων κλάσης Ghadir, γνωστών μεταξύ των Ιρανών αξιωματικών ως «δελφίνια του Περσικού Κόλπου».
Πρόκειται για μικρού μεγέθους υποβρύχια, σχεδιασμένα ειδικά για τα ρηχά και περιορισμένα ύδατα της περιοχής.
Εκεί όπου τα τεράστια αμερικανικά πολεμικά πλοία χάνουν σημαντικό μέρος της επιχειρησιακής τους ευελιξίας, τα ιρανικά υποβρύχια αποκτούν τεράστιο πλεονέκτημα.
Τα Ghadir δεν είναι κατασκευασμένα για συμβατικό ναυτικό πόλεμο δυτικού τύπου.
Είναι όπλα ανταρτοπολέμου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Μπορούν να τοποθετούν νάρκες, να εκτελούν αιφνιδιαστικές επιθέσεις και να εξαφανίζονται στα στενά περάσματα του Περσικού Κόλπου πριν ο αντίπαλος αντιληφθεί τι συνέβη.
Υπό διαρκή απειλή τα πλοία των ΗΠΑ
Η ανάπτυξή τους στα Στενά του Hormuz σημαίνει ότι οποιαδήποτε αμερικανική δύναμη επιχειρήσει να επιβάλει στρατιωτική πίεση στην περιοχή θα βρίσκεται υπό διαρκή απειλή.
Ο Shahram Irani ξεκαθάρισε ότι τα υποβρύχια αυτά αναπτύσσονται με βάση «τις απειλές, τις δυνατότητες και τις επιχειρησιακές ανάγκες».
Η δήλωση αυτή δεν ήταν τυχαία.
Αντικατοπτρίζει την ψυχρή και υπολογισμένη στρατηγική του Ιράν: αποτροπή μέσω αβεβαιότητας.
Οι ΗΠΑ μπορεί να διαθέτουν αεροπλανοφόρα και προηγμένες φρεγάτες, αλλά δεν μπορούν να ελέγξουν αποτελεσματικά έναν θαλάσσιο χώρο όπου ο αντίπαλος επιχειρεί αόρατα και με εξαιρετικά χαμηλό κόστος.
Αυτό ακριβώς είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα της αμερικανικής στρατηγικής στη Μέση Ανατολή.
Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να λειτουργούν με λογική στρατιωτικής υπεροχής του 20ού αιώνα, επενδύοντας σε τεράστιες και πανάκριβες πλατφόρμες μάχης, ενώ το Ιράν επενδύει σε ευέλικτα, φθηνά και εξαιρετικά αποτελεσματικά μέσα ασύμμετρης αποτροπής.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ένα κράτος που βρέθηκε για χρόνια υπό ασφυκτικές κυρώσεις καταφέρνει σήμερα να επιβάλλει στρατηγικό φόβο στην ισχυρότερη στρατιωτική μηχανή του κόσμου.
Ιρανικοί πύραυλοι και drones «κλείδωσαν» όλα τα πλοία των ΗΠΑ
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η πρόοδος του Ιράν στον τομέα των πυραύλων και των drones.
Ο στρατηγός Majid Mousavi δήλωσε ξεκάθαρα ότι οι ιρανικοί πύραυλοι και τα αεροδιαστημικά drones έχουν «κλειδώσει» αμερικανικούς στόχους και εχθρικά πλοία σε ολόκληρη την περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Η δήλωση αυτή, πέρα από το επικοινωνιακό της βάρος, μεταφέρει ένα ουσιαστικό μήνυμα: το Ιράν θεωρεί πλέον ότι διαθέτει αξιόπιστη ικανότητα πλήγματος κατά των αμερικανικών δυνάμεων.
Και αυτή η εκτίμηση δεν είναι αβάσιμη.
Τα τελευταία χρόνια, το Ιράν έχει επενδύσει τεράστιους πόρους στην ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων ακριβείας, cruise και drones μεγάλης εμβέλειας.
Σε αντίθεση με τις δυτικές αφηγήσεις που επί χρόνια παρουσίαζαν την ιρανική τεχνολογία ως «υποδεέστερη», οι εξελίξεις στο πεδίο αποδεικνύουν ότι η Τεχεράνη έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα εξελιγμένο δίκτυο επιθετικών δυνατοτήτων.
Οι πρόσφατες αναφορές για ιρανικά αντίποινα μετά από αμερικανικά πλήγματα κοντά στο Jask ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο αυτή την εικόνα.
Majid Mousavi
Καίρια πλήγματα στα αμερικανικά ναυτικά μέσα από τους IRGC
Σύμφωνα με τις ιρανικές πηγές, το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) εξαπέλυσε συνδυασμένες επιθέσεις με αντιπλοϊκούς πυραύλους και drones υψηλής εκρηκτικότητας, προκαλώντας σοβαρές ζημιές σε αμερικανικά μέσα και αναγκάζοντας πλοία των ΗΠΑ να αποχωρήσουν άτακτα από την περιοχή.
Το Ιράν δεν παρουσιάζει τον εαυτό του ως αμυνόμενο κράτος υπό πίεση, αλλά ως δύναμη που μπορεί να επιβάλει κόστος στις ΗΠΑ.
Και αυτή η εικόνα έχει ιδιαίτερη σημασία για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, όπου πολλές χώρες παρακολουθούν πλέον με ενδιαφέρον τη σταδιακή υποχώρηση της αμερικανικής επιρροής.
Η Ουάσιγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά στρατηγική κρίση αξιοπιστίας.
Οι πολυετείς επεμβάσεις σε Ιράκ, Αφγανιστάν και Συρία όχι μόνο απέτυχαν να σταθεροποιήσουν την περιοχή, αλλά δημιούργησαν τεράστια κύματα αστάθειας, καταστροφής και αντι-αμερικανικού αισθήματος.
Η εικόνα των ΗΠΑ ως «εγγυητή ασφαλείας» έχει δεχθεί σοβαρό πλήγμα, ιδιαίτερα όταν οι ίδιες οι αμερικανικές πολιτικές συχνά θεωρούνται πηγή αποσταθεροποίησης.
Δύναμη ανθεκτικότητας το Ιράν
Αντίθετα, το Ιράν παρουσιάζεται ολοένα και περισσότερο ως μια δύναμη ανθεκτικότητας και στρατηγικής αυτονομίας.
Παρά τις κυρώσεις, την οικονομική πίεση και τις διεθνείς απομονωτικές προσπάθειες, η χώρα όχι μόνο διατήρησε τη συνοχή της αλλά κατάφερε να οικοδομήσει ισχυρές στρατιωτικές και τεχνολογικές δυνατότητες.
Αυτό έχει τεράστια σημασία για τις χώρες που επιδιώκουν να μειώσουν την εξάρτησή τους από τη Δύση.
Η σημασία των Στενών του Hormuz καθιστά αυτή τη σύγκρουση ακόμη πιο κρίσιμη.
Από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινείται τεράστιο ποσοστό του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ο έλεγχος ή ακόμη και η δυνατότητα διατάραξης της ναυσιπλοΐας εκεί προσδίδει στο Ιράν τεράστια γεωπολιτική επιρροή.
Για δεκαετίες, οι ΗΠΑ θεωρούσαν δεδομένο ότι μπορούσαν να επιχειρούν ανεμπόδιστα στην περιοχή.
Σήμερα, όμως, κάθε αμερικανικό πλοίο που εισέρχεται στον Περσικό Κόλπο γνωρίζει ότι βρίσκεται εντός εμβέλειας ιρανικών πυραύλων, drones και υποβρυχίων.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ίσως η ψυχολογική διάσταση αυτής της αντιπαράθεσης.
Το Ιράν έχει καταφέρει να μετατρέψει την έννοια της «αντίστασης» σε κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής του ταυτότητας.
Οι αναφορές στους «μάρτυρες της φρεγάτας Dena» και η συμβολική παρουσία των «δελφινιών του Περσικού Κόλπου» εντάσσονται σε μια ευρύτερη αφήγηση εθνικής υπερηφάνειας και αμυντικής αποφασιστικότητας.
Επένδυση στην … ασυμμετρία
Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο ως μια εξωτερική δύναμη που επιχειρεί να επιβάλει την παρουσία της μέσω στρατιωτικής ισχύος, χωρίς όμως να διαθέτει σαφή πολιτική στρατηγική για την περιοχή.
Η αμερικανική πολιτική μοιάζει συχνά αντιφατική: μιλά για σταθερότητα ενώ ενισχύει τις εντάσεις, επικαλείται την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας ενώ πραγματοποιεί επιθετικές στρατιωτικές κινήσεις, και προβάλλει τη δημοκρατία ενώ συνεργάζεται στενά με αυταρχικά καθεστώτα όταν αυτό εξυπηρετεί τα γεωπολιτικά της συμφέροντα.
Το Ιράν, παρά τις αδυναμίες και τα προβλήματά του, φαίνεται να κατανοεί καλύτερα τη νέα φύση της σύγχρονης σύγκρουσης.
Δεν επιχειρεί να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ συμμετρικά.
Αντίθετα, επενδύει στην ασυμμετρία, στην ευελιξία, στην τεχνολογική προσαρμογή και στην ικανότητα επιβολής κόστους.
Αυτή η στρατηγική έχει ήδη αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματική.
Καθώς οι παγκόσμιες ισορροπίες μεταβάλλονται και η αμερικανική ηγεμονία αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο, το Ιράν επιχειρεί να τοποθετηθεί ως πυλώνας ανεξάρτητης περιφερειακής ισχύος.
Η ανάπτυξη των υποβρυχίων Ghadir, η ενίσχυση του πυραυλικού οπλοστασίου και η επιθετική ρητορική απέναντι στις ΗΠΑ δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά.
Είναι μέρος μιας συνολικής στρατηγικής που στοχεύει στη δημιουργία μιας νέας ισορροπίας δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Και ίσως το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι το εξής: παρά την τεράστια οικονομική, στρατιωτική και πολιτική πίεση που δέχθηκε επί δεκαετίες, το Ιράν όχι μόνο επιβίωσε αλλά εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο υπολογίσιμους γεωπολιτικούς παίκτες της εποχής μας.
Οι ΗΠΑ, αντίθετα, βρίσκονται πλέον αντιμέτωπες με τα όρια της ισχύος τους — όρια που γίνονται όλο και πιο εμφανή στα νερά του Περσικού Κόλπου.
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου