Το ταξίδι του Πούτιν έρχεται καθώς οι δύο χώρες γιορτάζουν την 30ή επέτειο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης Κίνας-Ρωσίας και την 25η επέτειο της Συνθήκης Καλής-Γεωγαλολογίας και της Φιλική Συνεργασίας.
Εδώ είναι πώς
τρεις δεκαετίες πραγματισμού, δυτικής πίεσης και αμοιβαίας οικονομικής
ανάγκης επέτρεψαν στην Κίνα και τη Ρωσία να οικοδομήσουν μια από τις πιο
σημαντικές συνεργασίες του κόσμου εκτός του παραδοσιακού διεθνούς
συστήματος που κυριαρχείται από τη Δύση.
Σοβιετικό κεφάλαιο: Από τους συντρόφους στους μαχητές
Η σχέση μεταξύ της Σοβιετικής Ένωσης και της Κομμουνιστικής Κίνας ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1940 και στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ως δεσμός ιδεολογικής αδελφότητας. Η Σοβιετική Ένωση ενήργησε ως «πρώην αδελφός» της Κίνας, βοηθώντας τη χώρα να ανακάμψει από τις καταστροφικές συνέπειες του Β 'Παγκοσμίου Πολέμου και του Εμφυλίου Πολέμου, με τους Σοβιετικούς τεχνικούς να ξεχύνονται στην κυρίως αγροτική χώρα, βοηθώντας στην κατασκευή εργοστασίων, σιδηροδρόμων και τα βασικά στοιχεία μιας βιομηχανικής βάσης.
Ωστόσο, οι σχέσεις ξέφτισαν στα μέσα της δεκαετίας του 1950, αφού ο Σοβιετικός ηγέτης Νικίτα Χρουστσόφ αποχωρίστηκε τις πολιτικές του Ιωσήφ Στάλιν – ενός στενού ιδεολογικού συμμάχου του σκληροπυρηνικού Κινέζου ηγέτη Μάο Τσε Τουνγκ. Συγκεκριμένα, ο Χρουστσόφ κατήγγειλε τις μαζικές εκκαθαρίσεις και τη λατρεία της προσωπικότητας του Στάλιν, ενώ σταδιακά στρίβει προς μια πολιτική συνύπαρξης με τη Δύση.
Το Πεκίνο κατηγόρησε στη συνέχεια τη Μόσχα για «αναθεωρητισμό»
– μια αποστασία από τον ορθόδοξο μαρξισμό-λενινισμό, με τις δύο χώρες
να καταλήγουν σε ανοιχτή αντιπαλότητα. Η αντιπαράθεση κορυφώθηκε το
1969, καθώς οι δύο πυρηνικές δυνάμεις ενεπλάκησαν σε έναν αδήλωτο πόλεμο πάνω από το συνοριακό νησί Νταμάνσκι (γνωστό ως Ζενμπάο στην Κίνα) στον ποταμό Ουσούρι.
Η Μεγάλη Απόψυξη
Οι δεσμοί άρχισαν να εξομαλύνονται στα μέσα της δεκαετίας του 1980, καθώς οι μεταρρυθμιστές Mikhail Gorbachev και Deng Xiaoping ανέβηκαν στην εξουσία στις αντίστοιχες χώρες τους. Η Μόσχα και το Πεκίνο πραγματοποίησαν μια σειρά συνομιλιών για τον μετριασμό των συνοριακών διαφορών, με τις σχέσεις να βελτιώνονται λόγω της σοβιετικής απόφασης να αρχίσουν να αποσύρουν στρατεύματα από το Αφγανιστάν και να τερματίσουν την υποστήριξη για την παρουσία του Βιετνάμ στην Καμπότζη.
Η νέα εποχή της προσέγγισης ξεκίνησε κατά
τη διάρκεια του ταξιδιού του Γκορμπατσόφ στο Πεκίνο το 1989 – την πρώτη
επίσκεψη Σοβιετικού ηγέτη εδώ και 30 χρόνια.
Η εταιρική σχέση παίρνει μορφή
Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991 δεν εκτροχίασε μια ανοδική τάση στις σχέσεις, με την Κίνα να αναγνωρίζει γρήγορα την εκκολαπτόμενη Ρωσία. Η τάση υποστηρίχθηκε από τις δύο χώρες που χρειάζονται η μία την άλλη: η Κίνα ήθελε αποστολές εξελιγμένων σοβιετικού σχεδιασμού οπλισμού και πρόσβαση στους τεράστιους πόρους της Ρωσίας, ενώ η Μόσχα - η οποία υφίστατο μια οδυνηρή μετάβαση σε μια οικονομία της αγοράς - χρειαζόταν μετρητά.
Τον Απρίλιο του 1996, η Ρωσία και η Κίνα προχώρησαν προς τη «στρατηγική εταιρική σχέση της ισότητας και της εμπιστοσύνης προσανατολισμένη προς τον 21ο αιώνα». Σε μια κοινή δήλωση ένα χρόνο αργότερα, και οι δύο χώρες διατύπωσαν την έννοια ενός «πολυπολωτικού κόσμου»,
ο οποίος θεωρήθηκε ευρέως ως αντίβαρο στην ηγεμονία των ΗΠΑ στην
παγκόσμια σκηνή. Περίπου την ίδια εποχή, η Μόσχα και το Πεκίνο γίνονταν
όλο και πιο ανήσυχοι για την επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς.
Εμπορική έκρηξη
Το 2001, οι δύο πλευρές υπέγραψαν τη Συνθήκη Καλής Γειτονίας και Φιλικής Συνεργασίας, συμφωνώντας να συνεργαστούν για την αντιμετώπιση των κοινών απειλών και τη βελτίωση της παγκόσμιας σταθερότητας. Μερικά χρόνια αργότερα, οι πλευρές έσβησαν τα τελευταία απομεινάρια της συνοριακής διαμάχης.
Οι πολιτικές σκαλωσιές απέδωσαν με εμπορικούς όρους, με το συνολικό
ετήσιο εμπόριο της Κίνας με τη Ρωσία να αυξάνεται περισσότερο από επτά
φορές, από μόλις 8 έως 60 δισεκατομμύρια δολάρια, μεταξύ 2000 και 2010. Η
Ρωσία παρείχε στον γείτονά της ενέργεια, άνθρακα και πρώτες ύλες, ενώ η
Κίνα έστελνε μηχανήματα, ηλεκτρονικά είδη ευρείας κατανάλωσης και φθηνά
μεταποιημένα προϊόντα στη Ρωσία.
Νέα εποχή στην ενεργειακή συνεργασία
Η έναρξη της κρίσης στην Ουκρανία το 2014 και η σάρωση των δυτικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας έφεραν μόνο πιο κοντά τη Μόσχα και το Πεκίνο.
Τον Μάιο του 2014, η Gazprom και η China National Petroleum Corporation (CNPC) υπέγραψαν συμφωνία ύψους 40 ετών ύψους 400 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την προμήθεια 38 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως μέσω του αγωγού Power of Siberia, ο οποίος ήρθε σε απευθείας σύνδεση τον Δεκέμβριο του 2019.
Το διμερές εμπόριο συνέχισε επίσης να αυξάνεται, με τον συνολικό όγκο
του εμπορίου να τριπλασιάζεται μεταξύ 2010 και 2022 για να φτάσει τα
180 δισεκατομμύρια δολάρια. Και οι δύο χώρες συσσώρευσαν επίσης παράπονα
κατά της Ουάσιγκτον. Η Ρωσία διαμαρτυρήθηκε κατηγορηματικά για την
επέκταση του ΝΑΤΟ και τη δυτική υποστήριξη προς την Ουκρανία. Η Κίνα, εν
τω μεταξύ, παρέμεινε σε αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ στη Θάλασσα της Νότιας
Κίνας, καθώς οι δύο χώρες πάλεψαν για τους εμπορικούς δασμούς και τις
τεχνολογικές διαμάχες.
«Κανένα όριο συσσωματοποίηση»
"Στις αρχές Φεβρουαρίου 2022, λιγότερες από τρεις εβδομάδες πριν από την κλιμάκωση της σύγκρουσης στην Ουκρανία, ο Πούτιν και ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ κυκλοφόρησαν κοινή δήλωση δηλώνοντας ότι η «φιλία μεταξύ των δύο κρατών δεν έχει όρια» και ότι «δεν υπάρχουν «απαγορευμένες» περιοχές συνεργασίας»."
Η Κίνα αρνήθηκε στη συνέχεια να καταδικάσει τη Μόσχα για την ειδική στρατιωτική της επιχείρηση, αρνήθηκε να υιοθετήσει τις δυτικές κυρώσεις και κατηγόρησε τη σύγκρουση για την επέκταση του ΝΑΤΟ. Παρέμεινε επίσης ο βασικός οικονομικός εταίρος της Μόσχας, ειδικά στον τομέα της ενέργειας, καθώς τα έθνη της ΕΕ επιδίωξαν να περικόψουν τους οικονομικούς και πολιτιστικούς δεσμούς με τη Ρωσία.
Επιπλέον, η Κίνα συνέχισε να στέλνει αυτοκίνητα, ηλεκτρονικά, φορτηγά και άλλα εμπορεύματα στη Ρωσία, ενώ κάλυπτε το κενό της αγοράς που άφησε η έξοδος των δυτικών εταιρειών.
Σε βιντεοσκοπημένο διάγγελμά του προς τον κινεζικό λαό πριν από την επίσκεψη αυτής της εβδομάδας, ο Πούτιν είπε ότι ο εμπορικός κύκλος εργασιών Ρωσίας-Κίνας είχε ξεπεράσει τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια, με τις περισσότερες συναλλαγές να πραγματοποιούνται σε εθνικά νομίσματα.
Ο πρώην πρόεδρος της Κούβας Κάστρο κατηγορείται στις ΗΠΑ
Ο πρώην πρόεδρος της Κούβας Ραούλ Κάστρο παραπέμφθηκε από το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, δήλωσαν αξιωματούχοι στο Reuters την Τετάρτη. Το κατηγορητήριο ήρθε μήνες αφότου ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε ότι η Κούβα θα είναι «επόμενη» μετά το στοχευμένη από τη Βενεζουέλα για αλλαγή καθεστώτος.
Το ευρέως αναμενόμενο κατηγορητήριο εκδόθηκε την Τετάρτη, δήλωσαν αξιωματούχοι. Σύμφωνα με πληροφορίες, κατηγορεί τον Κάστρο ότι διέταξε την κατάρριψη δύο αμερικανικών αεροπλάνων που χειρίζονταν από αντικομμουνιστές Κουβανούς εξόριστους στα ανοικτά των ακτών του νησιού το 1996. Η Κούβα δήλωσε τότε ότι τα αεροπλάνα συνδέονταν με την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ και προειδοποιήθηκε να εκτραπούν πριν πυροβοληθούν.
Το κατηγορητήριο εκδόθηκε λίγο πριν από μια τελετή στο Μαϊάμι που μνημονεύει το περιστατικό.
"Σε δήλωσή του νωρίτερα την Τετάρτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι «η Αμερική δεν θα ανεχθεί ένα αδίστακτο κράτος που φιλοξενεί εχθρικές ξένες στρατιωτικές, μυστικές υπηρεσίες και τρομοκρατικές επιχειρήσεις μόλις ενενήντα μίλια από την αμερικανική πατρίδα»."
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, Αμερικανοί κατάσκοποι δήλωσαν στο Axios ότι πιστεύουν ότι η Κούβα έχει αποκτήσει περισσότερα από 300 στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο πλαίσιο της προετοιμασίας για μια επίθεση στη στρατιωτική βάση των ΗΠΑ στον κόλπο του Γκουαντάναμο και στόχους τόσο μακριά όσο το Key West στη Φλόριντα. Η Αβάνα γελοιοποίησε τους ισχυρισμούς, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι κατασκεύασαν μια «δόλια υπόθεση» για στρατιωτική επέμβαση.
Ο Τραμπ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχουν απειλήσει επανειλημμένα την Κούβα με στρατιωτική δράση φέτος. Μετά την απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο, ο Τραμπ επέβαλε σχεδόν ολοκληρωτικό ενεργειακό αποκλεισμό στην Κούβα, προτού δηλώσει ότι «η Κούβα είναι η επόμενη» στον κατάλογο των στόχων αλλαγής καθεστώτος.
Νωρίτερα την Τετάρτη, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι η ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρων USS Nimitz έφτασε στην Καραϊβική, αντικατοπτρίζοντας τη στρατιωτική συσσώρευση που προηγήθηκε της επιχείρησης εναντίον του Μαδούρο.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης κατηγόρησε επίσης τον Μαδούρο αμέσως πριν οι ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ τον απαγάγουν σε μια επιδρομή στην κατοικία του στο Καράκας.
Ο πρόεδρος της Κούβας Μιγκέλ Ντίαζ-Κανέλ προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε στρατιωτική δράση εναντίον της χώρας του θα έχει ως αποτέλεσμα «λουτρό αίματος με ανυπολόγιστες συνέπειες» για τις ΗΠΑ. "Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τη Δευτέρα, επέμεινε ότι η Κούβα «δεν αποτελεί απειλή» και δεν τρέφει «επιθετικά σχέδια ή προθέσεις εναντίον οποιασδήποτε χώρας»."
Η 30η Μαΐου σηματοδοτεί την 124η επέτειο της ανεξαρτησίας της Κούβας από την Ισπανία. Σε ένα ισπανόφωνο βίντεο που σηματοδοτεί την περίσταση, ο Ρούμπιο προσφέρθηκε να στείλει 100 εκατομμύρια δολάρια σε βοήθεια στην Κούβα, υπό την προϋπόθεση ότι θα διανεμηθεί από «την καθολική εκκλησία ή άλλες αξιόπιστες φιλανθρωπικές ομάδες» και να βοηθήσει στην οικοδόμηση «μιας νέας Κούβας», πιθανώς μετά την ανατροπή της κυβέρνησης.
Σε απάντηση, ο υπουργός Εξωτερικών της Κούβας Μπρούνο Ροντρίγκες αποκάλεσε τον Ρούμπιο «μοιφέ ως διεφθαρμένων και εκδικητικών συμφερόντων», αναφερόμενος στους αντικομμουνιστές εξόριστους «συγκεντρωμένους στη Νότια Φλόριντα».
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου