- Γράφει Ειδικός Συνεργάτης
Ανθρωποι που έχουν ήδη προσφύγει στη Δικαιοσύνη, έχουν καταθέσει ανακοπές κατά διαταγών πληρωμής ή πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης και μπορεί ακόμα και να έχουν εξασφαλίσει προσωρινή δικαστική προστασία,
καλούνται τώρα να κινηθούν ξανά μέσα σε ασφυκτικές προθεσμίες. Διαφορετικά η ανακοπή τους μπορεί να θεωρηθεί από τον ίδιο τον νόμο σαν να μην ασκήθηκε ποτέ, με τον κίνδυνο να τα χάσουν όλα!Δεν πρόκειται για υπερβολή, καθώς το άρθρο 134 του ν. 5221/2025 ορίζει ρητά ότι ανακοπή για την οποία δεν θα υποβληθεί εμπρόθεσμα αίτηση επαναπροσδιορισμού «λογίζεται ως μηδέποτε ασκηθείσα». Ακόμα βαρύτερη είναι η αμέσως επόμενη συνέπεια: προσωρινή διαταγή ή αναστολή εκτέλεσης που είχε χορηγηθεί στο πλαίσιο της συγκεκριμένης ανακοπής καταργείται αυτοδικαίως.
Με άλλα λόγια, μπορεί ένας πολίτης να έχει προσφύγει κανονικά στα δικαστήρια, να έχει πληρώσει δικηγόρους και δικαστικά έξοδα, να έχει λάβει δικάσιμο και ενδεχομένως δικαστική αναστολή που προστατεύει την περιουσία του και, αν δεν ενεργήσει ξανά μέσα στη νέα προθεσμία, να βρεθεί χωρίς την ανακοπή και χωρίς την προστασία που τη συνόδευε. Αυτό είναι το τεράστιο ζήτημα που ανακύπτει.
Ειδικότερα, ο ν. 5221/2025, που ψηφίστηκε πέρσι το καλοκαίρι, αποτελεί ευρύτερη νομοθετική παρέμβαση με αλλαγές στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, τις οποίες εισηγήθηκε ο αρμόδιος υπουργός Δικαιοσύνης Γ. Φλωρίδης.
Μεταξύ των ρυθμίσεών του περιλαμβάνεται, στα άρθρα 130 και επόμενα, ειδικός μηχανισμός επαναπροσδιορισμού εκκρεμών ανακοπών κατά της αναγκαστικής εκτέλεσης και μετά τις σχετικές τροποποιήσεις ανακοπών κατά διαταγών πληρωμής και άλλων συναφών κατηγοριών. Και εδώ αρχίζουν τα σοβαρά ερωτήματα.
Τις λεπτομέρειες εφαρμογής του μηχανισμού αυτού καθορίζει η κοινή υπουργική απόφαση με αριθμό 42483 και ημερομηνία 22/7/2026, η οποία δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β΄ 5016 μόλις στις 11 Αυγούστου 2026. Η διαδικασία των αιτήσεων, όμως, αρχίζει την 1η Σεπτεμβρίου 2026.
Δηλαδή από την επίσημη δημοσίευση της απόφασης μέχρι την έναρξη της πρώτης και κρισιμότερης προθεσμίας μεσολάβησαν μόλις 21 ημέρες. Και ποιες ημέρες; Οι ημέρες του Αυγούστου, μέσα στον Δεκαπενταύγουστο, την περίοδο κατά την οποία μεγάλο μέρος της χώρας υπολειτουργεί, πολίτες βρίσκονται σε άδεια, δικηγορικά γραφεία λειτουργούν με μειωμένο προσωπικό και τα δικαστήρια βρίσκονται σε θερινή περίοδο. Καθώς η ίδια η απόφαση είχε υπογραφεί από τις 22 Ιουλίου, αλλά δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ στις 11 Αυγούστου, γιατί, άραγε, δεν δόθηκε μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο ενημέρωσης;
Μέσα στις διακοπές
Γιατί μια διαδικασία που μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια ήδη ασκημένης ανακοπής και στην αυτοδίκαιη κατάργηση δικαστικής αναστολής τέθηκε σε εφαρμογή σχεδόν αμέσως μετά τις θερινές διακοπές; Το αποτέλεσμα σε κάθε περίπτωση είναι χιλιάδες δανειολήπτες να καλούνται να αντιληφθούν μέσα σε ελάχιστο χρόνο ότι η παλιά δικάσιμος που έχουν στα χέρια τους δεν αρκεί πλέον. Μάλιστα, ο Δικηγορικός Σύλλογος Πειραιά επισήμανε ότι η ΚΥΑ εκδόθηκε μόλις στις 11 Αυγούστου ενώ οι αιτήσεις αρχίζουν την 1η Σεπτεμβρίου και αναφέρθηκε ρητά στις «διαφωνίες και επιφυλάξεις» για τις προθεσμίες και την όλη διαδικασία.
Το μέγεθος του προβλήματος είναι τεράστιο. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν από το ίδιο το υπουργείο Δικαιοσύνης τον Ιούνιο, στα δικαστήρια εκκρεμούν περίπου 36.500 ανακοπές, από τις οποίες οι περίπου 33.000 βρίσκονται μόνο στο Πρωτοδικείο Αθηνών. Υπάρχουν μάλιστα υποθέσεις με δικάσιμους που φτάνουν μέχρι και το 2039.
Και ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Γιάννης Μπούγας εκτίμησε πρόσφατα πως τελικά θα επαναπροσδιοριστεί περίπου το 30%-40% των υποθέσεων. Αρα το υπόλοιπο 60%-70% (δηλαδή περίπου έως και 25.000 υποθέσεις) μπορεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο να «φύγει από τη μέση». Η κυβερνητική εξήγηση είναι ότι πολλές από τις υπόλοιπες υποθέσεις μπορεί στην πραγματικότητα να μην έχουν πλέον ενεργό αντικείμενο: μπορεί να έχει μεσολαβήσει ρύθμιση, να έχει γίνει πλειστηριασμός ή να έχει λήξει με άλλον τρόπο η δικαστική εκκρεμότητα…
Ολη η ουσία σε λίγες λέξεις
Ο συνολικός μηχανισμός του επαναπροσδιορισμού των εκκρεμών ανακοπών ρυθμίζεται στο άρθρο 130, ενώ -στη συνέχεια- το άρθρο 134 αφορά ειδικά την παράλειψη επαναπροσδιορισμού και τις βαριές συνέπειές της. Η διαδικασία περιλαμβάνει ανακοπές:
• κατά διαταγών πληρωμής
• κατά πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης, οι οποίες ήταν εκκρεμείς στις 15 Ιουλίου 2026 και έχουν λάβει δικάσιμο από 17 Σεπτεμβρίου 2027 και μετά. Και αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το Πρωτοδικείο στο οποίο εκκρεμεί η υπόθεση. Αρα, κάποιος που έχει στα χέρια του ένα παλιό δικόγραφο ανακοπής και μια δικάσιμο, για παράδειγμα, το 2028, το 2030, το 2035 ή το 2039, δεν πρέπει να θεωρήσει ότι μπορεί απλώς να περιμένει την ημερομηνία που του είχε δοθεί. Πρέπει να ελεγχθεί άμεσα αν η συγκεκριμένη υπόθεσή του υπάγεται στη διαδικασία επαναπροσδιορισμού.
Ολη η ουσία κρύβεται σε λίγες λέξεις. Το άρθρο 134 του ν. 5221/2025 δεν λέει ότι η ανακοπή «αναβάλλεται». Δεν λέει ότι ο πολίτης θα πάρει νέα ειδοποίηση. Δεν λέει ότι η παλιά δικάσιμος παραμένει μέχρι να διορθωθεί η παράλειψη. Λέει ότι, αν δεν υποβληθεί εμπρόθεσμα αίτηση επαναπροσδιορισμού, η ανακοπή λογίζεται ως μηδέποτε ασκηθείσα. Και συνεχίζει: Προσωρινή διαταγή ή αναστολή εκτέλεσης που είχε χορηγηθεί στο πλαίσιο της ανακοπής καταργείται αυτοδικαίως.
Αυτό σημαίνει ότι ο κίνδυνος δεν είναι θεωρητικός. Εάν, για παράδειγμα, ο οφειλέτης έχει πετύχει αναστολή της αναγκαστικής εκτέλεσης μέχρι να δικαστεί η ανακοπή του και αφήσει να παρέλθει η νέα προθεσμία χωρίς την απαιτούμενη ενέργεια, χάνει το δικονομικό θεμέλιο πάνω στο οποίο στηριζόταν αυτή η προστασία. Και τότε ο δρόμος για συνέχιση της αναγκαστικής εκτέλεσης μπορεί να ανοίξει ξανά.
«Μα εγώ έχω δικάσιμο»
Επομένως ο πολίτης που έχει στο συρτάρι του ένα επίσημο έγγραφο, έχει καταθέσει ανακοπή, έχει αριθμό κατάθεσης, έχει δικηγόρο, έχει συγκεκριμένη ημερομηνία δικαστηρίου και θεωρεί αυτονόητα ότι το μόνο που έχει να κάνει είναι να περιμένει κάνει λάθος.
Για τις υποθέσεις που υπάγονται στη νέα διαδικασία, η ύπαρξη ήδη προσδιορισμένης δικασίμου δεν αρκεί. Απαιτείται αίτηση επαναπροσδιορισμού μέσω ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Αυτό ακριβώς μετατρέπει μια διαδικασία που παρουσιάζεται ως «επιτάχυνση της Δικαιοσύνης» σε μεγάλη παγίδα για εκείνον που δεν έχει ενημερωθεί.
Υπάρχει και δεύτερος κίνδυνος. Τι γίνεται εάν ο δικηγόρος μπει στην πλατφόρμα και η συγκεκριμένη ανακοπή δεν εμφανίζεται; Οι επίσημες οδηγίες λένε ότι πρέπει να απευθυνθεί στη γραμματεία του αρμόδιου δικαστηρίου για να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις. Και το κρίσιμο: αν η ανακοπή δεν εμφανίζεται στην πλατφόρμα, η διαδικασία επαναπροσδιορισμού δεν μπορεί να ολοκληρωθεί. Αρα η ευθύνη της έγκαιρης κινητοποίησης πέφτει ξανά στον διάδικο και τον δικηγόρο του.
Η διαδικασία δεν σταματά στην αίτηση. Μετά την ολοκλήρωση της κατάθεσης απαιτείται και επίδοση της κλήσης εντός 30 ημερών. Στη συνέχεια ακολουθεί η κατάθεση προτάσεων μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες και κατόπιν προσθήκη-αντίκρουση. Η νέα δικάσιμος προσδιορίζεται μετά την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας. Επομένως δεν πρόκειται απλώς για ένα «κλικ» σε μία κρατική πλατφόρμα. Πρόκειται για νέα δικονομική διαδικασία, η οποία απαιτεί προσοχή και νομική παρακολούθηση. Η νέα ρύθμιση δεν καταργεί αυτομάτως μια ανεξάρτητη εξωδικαστική συμφωνία ρύθμισης δανείου επειδή δεν έγινε επαναπροσδιορισμός.
Αν, για παράδειγμα, κάποιος έχει ενεργή συμβατική ρύθμιση με τράπεζα ή servicer και την εξυπηρετεί, δεν προκύπτει από το άρθρο 134 ότι η ρύθμιση αυτή εξαφανίζεται αυτομάτως. Αλλο πράγμα είναι η δανειακή ρύθμιση και άλλο η δικαστική ανακοπή. Ομως εάν η προστασία της περιουσίας στηρίζεται σε εκκρεμή ανακοπή, σε προσωρινή διαταγή ή σε αναστολή εκτέλεσης, τότε η απώλεια του επαναπροσδιορισμού μπορεί να έχει πολύ σοβαρές συνέπειες. Γι’ αυτό κάθε υπόθεση πρέπει να εξεταστεί ξεχωριστά.
Οι 4 κρίσιμες προθεσμίες
Ο χρόνος υποβολής της αίτησης εξαρτάται από την παλιά δικάσιμο.
• 1η Σεπτεμβρίου έως 30 Σεπτεμβρίου 2026 για ανακοπές που έχουν δικάσιμο από 17 Σεπτεμβρίου 2027 έως 31 Δεκεμβρίου 2029.
• 1η Οκτωβρίου έως 31 Οκτωβρίου 2026 για ανακοπές με δικάσιμο από 1η Ιανουαρίου 2030 έως 31 Δεκεμβρίου 2032.
• 1η Νοεμβρίου έως 30 Νοεμβρίου 2026 για ανακοπές με δικάσιμο από 1η Ιανουαρίου 2033 έως 31 Δεκεμβρίου 2035.
• 1η Δεκεμβρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2026 για ανακοπές με δικάσιμο από 1η Ιανουαρίου 2036 έως 31 Δεκεμβρίου 2039.
Το αμείλικτο ερώτημα
Η κυβέρνηση προβάλλει ως στόχο την επιτάχυνση της απονομής της Δικαιοσύνης, καθώς υπάρχουν δικάσιμοι που είχαν φτάσει μέχρι το 2039. Ομως η επιτάχυνση της Δικαιοσύνης κανονικά σημαίνει να δικαστούν γρηγορότερα οι υποθέσεις. Οχι να μεταφέρεται στον ήδη προσφεύγοντα πολίτη ο κίνδυνος να θεωρηθεί η προσφυγή του σαν να μην έγινε ποτέ, επειδή δεν επανενεργοποίησε εγκαίρως μια υπόθεση για την οποία το ίδιο το δικαστικό σύστημα του είχε δώσει δικάσιμο χρόνια αργότερα.
Γιατί μια τόσο κρίσιμη διαδικασία, με τόσο βαριές συνέπειες, ανακοινώθηκε επίσημα μέσα στον Αύγουστο και με μόλις 21 ημέρες μέχρι την έναρξη εφαρμογής της; Υπάρχουν άνθρωποι που θεωρούν ότι έχουν κάνει ήδη αυτό που τους ζήτησε η Πολιτεία: Πήγαν στη Δικαιοσύνη και τώρα πρέπει να γνωρίζουν ότι αυτό, σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν αρκεί.
«Ανακοπή για την οποία δεν υποβάλλεται εμπροθέσμως νέα αίτηση λογίζεται ως μηδέποτε ασκηθείσα»
Η ΚΥΑ 42483/22.7.2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 5016/11.8.2026, ορίζει στο άρθρο 3 ότι η υποχρεωτική διαδικασία επαναπροσδιορισμού αφορά τις εκκρεμείς σε πρώτο βαθμό ανακοπές κατά της αναγκαστικής εκτέλεσης και κατά διαταγών πληρωμής, όταν η δικάσιμος έχει προσδιοριστεί από 17 Σεπτεμβρίου 2027 και μετά. Η κρίσιμη διατύπωση είναι: «Η υποχρεωτική διαδικασία επαναπροσδιορισμού μέσω της πλατφόρμας […] εφαρμόζεται […] από την 17η Σεπτεμβρίου 2027 και εφεξής». Αντίθετα, για δικασίμους πριν από τις 17 Σεπτεμβρίου 2027, η υπόθεση συνεχίζει με την ήδη ορισμένη δικάσιμο.
Η αίτηση δεν είναι προαιρετική. Το άρθρο 130 του ν. 5221/2025 προβλέπει ότι για τις υποθέσεις που υπάγονται στο νέο καθεστώς απαιτείται αίτηση επαναπροσδιορισμού από τον ίδιο τον ανακόπτοντα. Η διατύπωση του νόμου είναι ιδιαίτερα αυστηρή: «Απαιτείται επί ποινή απαραδέκτου η υποβολή αίτησης επαναπροσδιορισμού». Δηλαδή, δεν πρόκειται για μια απλή διοικητική ενημέρωση. Είναι υποχρεωτική δικονομική ενέργεια προκειμένου η εκκρεμής ανακοπή να εισαχθεί προς συζήτηση με το νέο σύστημα.
Η βαρύτερη συνέπεια ολόκληρης της ρύθμισης βρίσκεται στο άρθρο 134 του ν. 5221/2025 που έχει τίτλο: «Παράλειψη επαναπροσδιορισμού» και προβλέπει: «Ανακοπή […] για την οποία δεν υποβάλλεται εμπροθέσμως αίτηση επαναπροσδιορισμού λογίζεται ως μηδέποτε ασκηθείσα». Δεν πρόκειται, λοιπόν, απλώς για αναβολή ή απώλεια μιας νέας ημερομηνίας. Η δικονομική συνέπεια που επέλεξε ο νομοθέτης είναι ότι η ανακοπή αντιμετωπίζεται σαν να μην είχε ασκηθεί ποτέ.
Το ίδιο άρθρο 134 συνεχίζει ακόμα πιο αυστηρά. Ορίζει ότι προσωρινή διαταγή ή αναστολή εκτέλεσης που είχε χορηγηθεί στο πλαίσιο της συγκεκριμένης ανακοπής: «καταργείται αυτοδικαίως». Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο για έναν δανειολήπτη που έχει πετύχει προσωρινή δικαστική προστασία έναντι μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης. Με απλά λόγια: Εάν χαθεί η υποχρεωτική διαδικασία επαναπροσδιορισμού, δεν κινδυνεύει μόνο η ίδια η ανακοπή.
Μπορεί να πάψει να ισχύει και η αναστολή εκτέλεσης που είχε χορηγηθεί με αφορμή αυτή. Χάνεται και η προσωρινή προστασία. Υπάρχει και δεύτερη προθεσμιακή παγίδα. Το άρθρο 133 παρ. 5 του ν. 5221/2025 προβλέπει ότι, αφού κατατεθεί η αίτηση επαναπροσδιορισμού, πρέπει να κοινοποιηθεί εμπρόθεσμα. Αν δεν κοινοποιηθεί μέσα σε 30 ημέρες από την κατάθεσή της, τότε: «λογίζεται ως μηδέποτε ασκηθείσα». Αρα το «έκανα την αίτηση» δεν αρκεί από μόνο του. Απαιτείται να ολοκληρωθεί σωστά και η διαδικασία της κοινοποίησης.
Δεν είναι μόνο ο νόμος. Η ίδια η ΚΥΑ 42483/2026 επαναλαμβάνει στο άρθρο 14 παρ. 3 τη συνέπεια: «Ανακοπή για την οποία δεν υποβλήθηκε αίτηση Επαναπροσδιορισμού […] λογίζεται ως μηδέποτε ασκηθείσα». Και παραπέμπει ρητά στο άρθρο 134 του ν. 5221/2025. Αρα δεν υπάρχει περιθώριο αμφιβολίας ως προς το βασικό νομικό γεγονός: η μη εμπρόθεσμη αίτηση έχει ρητά προβλεπόμενη συνέπεια την απώλεια της ανακοπής.
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου