Με το κόμμα του να πέφτει κάτω από το όριο του 5% και να μένει εκτός κοινοβουλίου στο Μεκλεμβούργο (αποτέλεσμα που χαρακτήρισε ως «καταστροφή»), οι ήττες για την CDU του καγκελάριου της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς αυξάνονται επικίνδυνα.
Πλέον το ερώτημα που κυριαρχεί στην πολιτική ζωή της χώρας είναι αν ο Μερτς διαθέτει ακόμα την υποστήριξη του κόμματός του, των Χριστιανοδημοκρατών (CDU), καθώς και των εταίρων του συνασπισμού, της Χριστιανοκοινωνικής Ένωσης της Βαυαρίας (CSU) και του κεντροαριστερού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD). Θα εκδιωχθεί; Πώς θα γινόταν αυτό; Μπορεί απλά να παραιτηθεί;
Όπως σημειώνει η Deutsche Welle, η υποστήριξη προς τον καγκελάριο έχει φτάσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα: Στην τελευταία αντιπροσωπευτική έρευνα «Deutschlandtrend», που διεξήχθη από την εταιρεία δημοσκοπήσεων Infratest-Dimap για λογαριασμό του γερμανικού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα ARD στις αρχές Σεπτεμβρίου, μόνο το 13% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ο Μερτς κάνει καλή δουλειά. Στις αρχές Σεπτεμβρίου, η CDU του Μερτς υπέστη συντριπτική ήττα στις κοινοβουλευτικές εκλογές του κρατιδίου της Σαξονίας-Άνχαλτ, με το αποτέλεσμα του κόμματος να μειώνεται στο μισό σε σύγκριση με τις εκλογές του 2021.
Το εκλογικό αποτέλεσμα ενίσχυσε την κριτική εναντίον του Μερτς, ακόμη και από τα ίδια του τα στελέχη, καθώς και τον τρόπο επικοινωνίας του, ο οποίος συχνά αποξενώνει το ακροατήριό του. Ωστόσο, ο Μερτς παραμένει καγκελάριος. Ποιες είναι οι επιλογές για να αλλάξει αυτό; Το γερμανικό σύνταγμα, ο Βασικός Νόμος, παρέχει ισχυρή θέση στο αξίωμα αυτό. Οι Γερμανοί καγκελάριοι δεν απομακρύνονται τόσο εύκολα από τη θέση τους.
Επιλογή 1: Παραίτηση
Ο ίδιος ο Μερτς μπορεί να αποφασίσει να παραιτηθεί για οποιονδήποτε λόγο. Αυτό δεν θα σήμαινε απαραίτητα το τέλος της κυβέρνησης συνασπισμού που ηγείται. Ένα παράδειγμα: Τον Μάιο του 1974, ο τότε καγκελάριος Βίλι Μπραντ του SPD παραιτήθηκε, αφού αποκαλύφθηκε ότι ένας κατάσκοπος από την κομμουνιστική Ανατολική Γερμανία (DDR) δραστηριοποιούνταν στον στενό του κύκλο. Τα κυβερνώντα κόμματα, το SPD και οι φιλοεπιχειρηματικοί Ελεύθεροι Δημοκράτες (FDP), συμφώνησαν γρήγορα να συνεχίσουν τη συμμαχία τους.
Μόλις 10 ημέρες αργότερα, ο υπουργός Οικονομικών Χέλμουτ Σμιντ, επίσης μέλος του SPD, εξελέγη νέος καγκελάριος. Για να συμβεί αυτό, απαιτήθηκε απόλυτη πλειοψηφία όλων των βουλευτών στο Μπουντεστάγκ, το κάτω σώμα του κοινοβουλίου (όχι μόνο εκείνων που ήταν παρόντες κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας). Η πλειοψηφία αυτή ονομάζεται «πλειοψηφία του καγκελάριου». Ο Σμιντ πέτυχε την απαραίτητη πλειοψηφία, τελικά επανεκλέχθηκε και παρέμεινε επικεφαλής της γερμανικής κυβέρνησης για 8 χρόνια. Πόσο πιθανό είναι να παραιτηθεί ο Μερτς; Ο σημερινός καγκελάριος φαίνεται αποφασισμένος να μην τα παρατήσει.
Επιλογή 2: Εποικοδομητική ψήφος μομφής
Εάν σχηματιζόταν μια νέα πλειοψηφία μέσω συμμαχιών στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο ή εάν ένας καγκελάριος έχανε τόσο πολύ την εμπιστοσύνη του κοινού, ώστε ακόμη και οι ίδιοι οι υποστηρικτές του να μην πιστεύουν πλέον σε αυτόν, θα μπορούσε να τεθεί σε εφαρμογή το μέσο της «εποικοδομητικής ψήφου μη εμπιστοσύνης». Αυτό σημαίνει ότι η πλειοψηφία των βουλευτών ψηφίζει υπέρ ενός νέου υποψηφίου για την καγκελαρία.
Ένα παράδειγμα: ο Χέλμουτ Σμιντ του SPD έχασε την υποστήριξη του μικρότερου εταίρου του συνασπισμού, του FDP, το 1982. Το FDP ήθελε να επιβάλει αλλαγές στην οικονομική πολιτική, τις οποίες ο Σμιντ απέρριψε. Ενώθηκαν με τους συντηρητικούς της CDU και της CSU και από κοινού πρότειναν τον ηγέτη της CDU, Χέλμουτ Κολ, ως νέο καγκελάριο. Αυτός κέρδισε την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, αντικατέστησε τον Σμιντ και ανέλαβε το αξίωμα του καγκελάριου, όπου παρέμεινε για 16 χρόνια.
Η πιθανότητα να συμβεί κάτι τέτοιο στην περίπτωση του Μερτς είναι πολύ μικρή. Οι συντηρητικοί και οι Σοσιαλδημοκράτες δεν επιθυμούν να διαλύσουν τον συνασπισμό τους. Δεν υπάρχει σαφής αντίπαλος υποψήφιος για τον Μερτς. Ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας Χέντρικ Βούστ της CDU θεωρείται πιθανός διάδοχος, αλλά δεν έχει κάνει κανένα βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Εξάλλου: η CDU είναι συνήθως πολύ πιστή στους πολιτικούς ηγέτες της· η ανατροπή του καγκελάριου μέσω ψήφου μη εμπιστοσύνης στην ανοιχτή αίθουσα του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου είναι απλά αδιανόητη για τους περισσότερους συντηρητικούς βουλευτές.
Επιλογή 3: Ψήφος εμπιστοσύνης
Το γερμανικό κοινοβούλιο δεν μπορεί απλώς να αυτοδιαλυθεί και να προκηρύξει νέες εκλογές. Οι βουλευτές μπορούν, ωστόσο, να ζητήσουν ψήφο εμπιστοσύνης για τον καγκελάριο και την κυβέρνησή του. Αρκετοί καγκελάριοι έχουν ήδη χρησιμοποιήσει αυτόν τον μηχανισμό, συνδυάζοντάς τον με ψηφοφορία για ένα αμφιλεγόμενο ζήτημα.
Ως καγκελάριος, τον Νοέμβριο του 2001, ο Γκέρχαρντ Σρέντερ (SPD) υπέβαλε πρόταση ψήφου εμπιστοσύνης στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο και τη συνέδεσε με το ζήτημα του αν η κυβέρνησή του θα έπρεπε να αποστείλει γερμανικές στρατιωτικές δυνάμεις στο Αφγανιστάν για να υποστηρίξει την αποστολή του ΝΑΤΟ υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Ο Σρέντερ κέρδισε, παρέμεινε στην εξουσία και συνέχισε την στρατιωτική του πολιτική.
Ο Μερτς έχει ήδη δηλώσει ότι δεν βλέπει λόγο να ζητήσει ψηφοφορία εμπιστοσύνης. Επίσης, δεν υπάρχουν ενδείξεις για μεγάλες αποσχίσεις μελών της κυβέρνησης στο Κοινοβούλιο. Εάν ένας καγκελάριος χάσει ψηφοφορία εμπιστοσύνης, το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο μπορεί να διαλυθεί και να προκηρυχθούν νέες εκλογές. Μετά την ήττα στο Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο, ο καγκελάριος μπορεί να ζητήσει από τον Πρόεδρο της Γερμανίας να διαλύσει το κοινοβούλιο και να καλέσει τους ψηφοφόρους στις κάλπες. Ο Πρόεδρος δεν είναι υποχρεωμένος να το πράξει, αλλά συνήθως το κάνει.
Φαίνεται ότι ο Μερτς έχει αποκλείσει αυτή την επιλογή. Ούτε το SPD ούτε η συντηρητική Ένωση (CDU/CSU) ενδιαφέρονται για τη διεξαγωγή νέων εκλογών σε μια περίοδο που τα ποσοστά αποδοχής τους είναι χαμηλά. Θα παραμείνει λοιπόν η κυβέρνηση η ίδια; Προς το παρόν, έτσι φαίνεται. Ωστόσο, η κατάσταση στους πολιτικούς κύκλους του Βερολίνου τις τελευταίες ημέρες και εβδομάδες είναι τόσο δυναμική, ώστε δεν πρέπει να αποκλειστεί τίποτα.
Διαβάστε επίσης
Μέση Ανατολή: Στο… παρά ένα ακύρωσε ο Τραμπ βομβαρδισμούς κατά των Χούθι
Ραντεβού Τραμπ-Μακρόν σήμερα στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου