Η Ρωσία θωρακίζει το Kaliningrad – Στο στόχαστρο του ΝΑΤΟ
Η Ρωσία λαμβάνει μέτρα για την προστασία της περιοχής του Kaliningrad, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Dmitry Peskov.
Η τοποθέτηση ήρθε ως απάντηση στις δηλώσεις του Πολωνού υπουργού Εξωτερικών Radoslaw Sikorski, ο οποίος κάλεσε σε ενίσχυση των στρατιωτικών ασκήσεων του ΝΑΤΟ κοντά στα σύνορα με την περιοχή του Kaliningrad.
Η εξέλιξη προκαλεί νέα ανησυχία στη Μόσχα, καθώς το Kaliningrad αποτελεί έναν από τους πλέον στρατηγικούς ρωσικούς θύλακες στην Ευρώπη, περικυκλωμένο από κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ.
Μεγάλη στρατιωτική μεταφορά προς το Kaliningrad
Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδονται από ρωσικές πηγές, μεγάλη στρατιωτική μεταφορά μετακινήθηκε από την Αγία Πετρούπολη προς το Kaliningrad.
Η εξέλιξη τροφοδότησε σενάρια για πιθανή ενίσχυση των ρωσικών στρατιωτικών δυνατοτήτων στην περιοχή, με τα ρωσικά μέσα να θέτουν ακόμη και το ερώτημα εάν πρόκειται για συστήματα Iskander ή Oreshnik.
Η σημασία του Kaliningrad
Το Kaliningrad μοιάζει εκ πρώτης όψεως με μια γεωγραφική παραδοξότητα στον χάρτη της Ευρώπης: μια ρωσική περιοχή αποκομμένη από τον κύριο κορμό της Ρωσίας, τοποθετημένη ανάμεσα στην Πολωνία και τη Λιθουανία, με άμεση πρόσβαση στη Βαλτική.
Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από έναν απομονωμένο ρωσικό θύλακα.
Είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κατάλοιπα της τεράστιας αναδιαμόρφωσης της ευρωπαϊκής ηπείρου μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και, ταυτόχρονα, ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της σημερινής στρατηγικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στη Ρωσία και το NATO.
Τι θα συμβεί αν κανείς επιχειρήσει να το... «αγγίξει»;
Η στρατιωτική ενίσχυση της ανατολικής πτέρυγας της Συμμαχίας, οι οχυρώσεις στα σύνορα, οι περιορισμοί στη διαμετακόμιση, η αλλαγή της ισορροπίας στη Βαλτική και οι ολοένα πιο ανοιχτές δηλώσεις στρατιωτικών για το τι θα μπορούσε να συμβεί σε περίπτωση άμεσης σύγκρουσης έχουν μετατρέψει το Kaliningrad σε ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά σημεία της Ευρώπης.
Πίσω όμως από τους πυραύλους, τις βάσεις και τα στρατιωτικά σενάρια υπάρχει ένα ακόμη μεγαλύτερο και πολύ πιο επικίνδυνο ερώτημα.
Τι θα συνέβαινε εάν κάποιος επιχειρούσε να αμφισβητήσει όχι απλώς τη στρατιωτική χρησιμότητα του Kaliningrad αλλά το ίδιο το σημερινό καθεστώς του;
Αν το επιχείρημα ήταν ότι η περιοχή υπήρξε κάποτε γερμανική και ότι το σημερινό της καθεστώς αποτελεί προϊόν των αποφάσεων του 1945, τότε η συζήτηση δεν θα μπορούσε εύκολα να σταματήσει εκεί.
Θα άνοιγε αυτομάτως ολόκληρος ο φάκελος της μεταπολεμικής Ευρώπης: οι πρώην γερμανικές περιοχές της σημερινής Πολωνίας, οι αλλαγές συνόρων στην Κεντρική Ευρώπη και στα Βαλκάνια, ακόμη και περιπτώσεις όπως τα Δωδεκάνησα στο Αιγαίο, των οποίων η σημερινή κυριαρχία επίσης συνδέεται με τις μεταπολεμικές συνθήκες. Εκεί ακριβώς βρίσκεται το πραγματικό «κουτί της Πανδώρας»: όχι στο αν μπορεί να αλλάξει ένα σύνορο, αλλά στο τι θα ακολουθούσε εάν η Ευρώπη αποδεχόταν ότι τα αποτελέσματα του 1945 μπορούν να ανοίξουν ξανά προς συνολική διαπραγμάτευση.
Το Kaliningrad ως προϊόν του μεταπολεμικού χάρτη
Για να γίνει κατανοητή η σημερινή αντιπαράθεση, πρέπει να επιστρέψει κανείς στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η περιοχή που σήμερα γνωρίζουμε ως Kaliningrad αποτελούσε τότε το βόρειο τμήμα της Ανατολικής Πρωσίας και κέντρο της ήταν το Königsberg, μία ιστορική γερμανική πόλη με τεράστια πολιτιστική και στρατηγική σημασία.
Μετά την ήττα της ναζιστικής Γερμανίας, όμως, οι νικήτριες δυνάμεις δεν περιορίστηκαν στην αλλαγή καθεστώτος στο Berlin ή στην κατοχή της γερμανικής επικράτειας. Προχώρησαν σε μία πρωτοφανή αναδιάρθρωση ολόκληρου του ευρωπαϊκού χάρτη, μετακινώντας σύνορα, παραχωρώντας περιοχές από το ένα κράτος στο άλλο και αποδεχόμενες τεράστιες μετακινήσεις πληθυσμών ως μέρος της νέας μεταπολεμικής τάξης.
Στη Διάσκεψη του Potsdam το 1945, η σοβιετική πλευρά έθεσε το ζήτημα της απόκτησης του Königsberg και της γύρω περιοχής.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Μεγάλη Βρετανία αποδέχθηκαν καταρχήν αυτή τη μεταπολεμική διευθέτηση, η οποία θα εντασσόταν στο ευρύτερο πλαίσιο της τελικής ειρηνευτικής ρύθμισης.
Το 1946, το Königsberg μετονομάστηκε σε Kaliningrad και ενσωματώθηκε στη Σοβιετική Ένωση, ενώ ο γερμανικός πληθυσμός της περιοχής είχε ήδη μειωθεί δραματικά λόγω φυγής, εκκένωσης και μεταπολεμικών απελάσεων. Στην περιοχή εγκαταστάθηκαν στη συνέχεια πληθυσμοί από διάφορα μέρη της Σοβιετικής Ένωσης και έτσι δημιουργήθηκε η δυτικότερη περιοχή της Ρωσικής Σοβιετικής Δημοκρατίας. Όλα αυτά, όμως, δεν συνέβαιναν σε κάποιο διεθνές νομικό κενό.
Την ίδια περίοδο, παρόμοιες και σε πολλές περιπτώσεις ακόμη μεγαλύτερες αλλαγές συντελούνταν σε ολόκληρη την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη.
Γιατί το Kaliningrad επέστρεψε στο επίκεντρο
Η σημερινή ένταση γύρω από το Kaliningrad δεν οφείλεται κυρίως σε ιστορικές διεκδικήσεις αλλά στη στρατιωτική γεωγραφία. Μέχρι το 1991, το Kaliningrad αποτελούσε δυτικό στρατιωτικό φυλάκιο μιας τεράστιας Σοβιετικής Ένωσης. Η Πολωνία ανήκε στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας, η Λιθουανία αποτελούσε μέρος της Σοβιετικής Ένωσης και ολόκληρη η γύρω περιοχή λειτουργούσε μέσα σε ένα εντελώς διαφορετικό στρατηγικό περιβάλλον. Μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης και τις διαδοχικές διευρύνσεις του NATO, η εικόνα αντιστράφηκε. Η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής εντάχθηκαν στη Συμμαχία, ενώ αργότερα ακολούθησαν η Φινλανδία και η Σουηδία.
Έτσι, το Kaliningrad μετατράπηκε από ένα προωθημένο φυλάκιο ενός τεράστιου μπλοκ σε μια απομονωμένη ρωσική περιοχή που περιβάλλεται σχεδόν εξ ολοκλήρου από χώρες του NATO. Παρά την απομόνωση, η στρατιωτική σημασία του παραμένει τεράστια. Στην περιοχή βρίσκονται δυνάμεις του ρωσικού Στόλου της Βαλτικής, συστήματα αεράμυνας, πυραυλικές δυνατότητες και σημαντικές στρατιωτικές υποδομές. Για τη Moscow, το Kaliningrad αποτελεί έναν κρίσιμο στρατηγικό προμαχώνα που επιτρέπει στη Ρωσία να διατηρεί στρατιωτική παρουσία βαθιά μέσα στον χώρο της Βαλτικής. Για το NATO, όμως, η ίδια γεωγραφία μεταφράζεται σε μία βαριά οπλισμένη ρωσική περιοχή που βρίσκεται ακριβώς δίπλα σε κράτη-μέλη της Συμμαχίας και κοντά σε κρίσιμες οδούς επικοινωνίας.
Λετονία: Κλείνει εργοστάσιο λόγω των κυρώσεων κατά της Ρωσίας
Οι επιπτώσεις του οικονομικού πολέμου δεν περιορίζονται στο πεδίο των μαχών.
Στη Λετονία, το εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικών εργαλείων Rebir, στην πόλη Rezekne, οδηγείται σε κλείσιμο, σύμφωνα με το Sputnik Latvia.
Ο μεγαλύτερος μέτοχος της Rebir, Nikolai Simorev, υποστήριξε ότι η εταιρεία επιχείρησε να βρει εναλλακτικές οδούς εξαγωγών μέσω Τουρκίας και Καζακστάν, χωρίς όμως επιτυχία.
Όπως ανέφερε, η εταιρεία είχε εξετάσει εδώ και χρόνια την επέκταση προς τις δυτικές αγορές, όμως το εγχείρημα απαιτούσε πολύ μεγάλο κεφάλαιο κίνησης, το οποίο δεν μπορούσε να εξασφαλίσει.
Η υπόθεση Rebir αποτελεί ακόμη μία ένδειξη των παράπλευρων συνεπειών των κυρώσεων και της αποσύνδεσης των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από τη ρωσική αγορά.
Νέο χτύπημα στη Ρωσία ή νέο πλήγμα στην Ευρώπη;
Η περίπτωση της Λετονίας αναδεικνύει ένα από τα μεγάλα παράδοξα του οικονομικού πολέμου.
Οι ευρωπαϊκές χώρες επιχειρούν να περιορίσουν τη Ρωσία μέσω κυρώσεων, όμως την ίδια στιγμή ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν απώλεια αγορών, προβλήματα στις εξαγωγές και αυξημένο κόστος.
Το ερώτημα πλέον είναι πόσο θα αντέξει η ευρωπαϊκή βιομηχανική βάση το κόστος της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης.
Η Ευρώπη στο σταυροδρόμι
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι αν η Ευρώπη εξοπλίζεται για να αποτρέψει έναν πόλεμο ή αν η ίδια η διαδικασία της στρατιωτικοποίησης δημιουργεί έναν νέο φαύλο κύκλο κλιμάκωσης.
Με τις αμυντικές δαπάνες να αυξάνονται, τα δημόσια χρέη να διογκώνονται και τη Ρωσία να παραμένει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής, το 2029-2030 προβάλλει ως κρίσιμο ορόσημο.
Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, είναι αν η στρατιωτική προετοιμασία θα λειτουργήσει ως ασπίδα αποτροπής ή ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία που θα φέρει την Ευρώπη πιο κοντά στη σύγκρουση.
www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου