Η Ελλάδα το 2017 είχε αναδειχτεί σε χώρα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος. Για τον σκοπό αυτό η οργάνωση που είχε ρόλο την επιρροή σε πολιτικές εξελίξεις, όπως την εκπαραθύρωση του Τζέρεμι Κόρμπιν από την κούρσα για την πρωθυπουργία και μετέπειτα από το κόμμα των Εργατικών, φέρεται να έστησε στην Ελλάδα ένα σχήµα µε δύο διακριτές οµάδες υπό τον συντονισµό του Λονδίνου. Η µία οµάδα είχε βάση τη Θεσσαλονίκη και αναπτύχθηκε κυρίως από µέλη της πανεπιστηµιακής κοινότητας και η άλλη με βάση την Αθήνα είχε μέλη κυρίως δημοσιογράφους. Η Integrity Initiative φαίνεται να εκπονεί ένα σχέδιο ίδρυσης µηχανισµού παρακολούθησης των µέσων ενηµέρωσης και της κοινής γνώµης µέσω της ίδρυσης παρατηρητηρίου ΜΜΕ μέσω του οποίου θα λάμβανε δράση το Λονδίνο (το Φόρεϊν Όφις ουσιαστικά που χρηματοδοτούσε την οργάνωση), με κύριο συντελεστή τον καθηγητή του ΠΑΜΑΚ Νίκο Μαραντζίδη, ο οποίος, όπως καταγράφεται στην αναφορά, είχε ζητήσει ένα ποσό 25.000 ευρώ ετησίως για να λειτουργήσει ως εφαλτήριο πολιτικού επηρεασμού με «ανεξάρτητο και επιστημονικό» χαρακτήρα για την ανάσχεση της ρωσικής προπαγάνδας.
Η ίδια οργάνωση που σχεδίαζε να παρέμβει στην Ελλάδα (όπως φαίνεται από τις αποκαλύψεις των Anonymous) είναι αυτή που επηρέασε δραστικά τις εξελίξεις στη βρετανική πολιτική σκηνή, καθώς ενορχήστρωσε ένα δίκτυο προπαγάνδας το οποίο έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ήττα του Κόρμπιν και στην αποπομπή του από την ηγεσία των Εργατικών.
Διαβάστε επίσης: Ο Μαραντζίδης στην υπηρεσία του Φόρεϊν Όφις
Το παρασκήνιο αυτής της υπόθεσης, η οποία ήρθε στο φως της δημοσιότητας από τη «Sunday Mail» έπειτα από διαρροή εγγράφων, επικεντρώνεται στην οργάνωση Integrity Initiative που λειτουργούσε υπό την καθοδήγηση του Ινστιτούτου για τη Διακυβέρνηση (Institute for Statecraft), ενός οργανισμού ο οποίος εμφανιζόταν ως ανεξάρτητη δεξαμενή σκέψης με έδρα έναν παλιό μύλο στη Σκωτία. Τα στοιχεία που διέρρευσαν «δείχνουν» ότι ο συγκεκριμένος μηχανισμός εργαλειοποιήθηκε για την εσωτερική πολιτική σκηνή της Βρετανίας, παρά το γεγονός ότι ο επίσημος σκοπός του προγράμματος παρουσιαζόταν ως προσπάθεια για την ανάσχεση της ρωσικής παραπληροφόρησης.
Σύμφωνα με τα ντοκουμέντα που δημοσίευσε η «Sunday Mail», ο επίσημος λογαριασμός της οργάνωσης στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης X χρησιμοποιήθηκε για να πλήξει τον Κόρμπιν και τους συνεργάτες του μέσω στοχευμένων αναδημοσιεύσεων.
Συγκεκριμένα, το δίκτυο προωθούσε άρθρα που εμφάνιζαν τον Βρετανό πολιτικό των Εργατικών ως «εργαλείο της Μόσχας» και ως «χρήσιμο ηλίθιο», υποστηρίζοντας ότι «ο ανοιχτός, εκ βαθέων αντιδυτικισμός του βοήθησε την υπόθεση του Κρεμλίνου». Επιπλέον, προωθήθηκαν μηνύματα που ανέφεραν ότι «ήρθε η ώρα η Αριστερά του Κόρμπιν να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του Πούτιν» και πως σε αντίθεση με άλλους πολιτικούς, εκείνος «δεν ουρλιάζει για συνωμοσία, την υπονοεί». Η μεθοδευμένη αυτή επίθεση επεκτάθηκε και στον τότε διευθυντή στρατηγικής του κόμματος των Εργατικών Σιούμας Μιλν, για τον οποίο αναπαρήχθη η κατηγορία ότι «αυτό που έχει κάνει, συνειδητά ή ασυνείδητα, είναι να εργαστεί για την ατζέντα του Κρεμλίνου».
Η αντίδραση από την πλευρά των Εργατικών υπήρξε έντονη, με την τότε σκιώδη υπουργό Εξωτερικών Έμιλι Θόρνμπερι να χαρακτηρίζει «εξοργιστικό» το γεγονός ότι «μια κρατικά χρηματοδοτούμενη πρωτοβουλία χρησιμοποιούσε τον λογαριασμό της για προσωπικές επιθέσεις και λασπολογία» κατά της τότε αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Παράλληλα, ο τότε σκιώδης υπουργός Δικαιοσύνης Ρίτσαρντ Μπούργκον, μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο Sky News, είχε ζητήσει τη διεξαγωγή ανεξάρτητης έρευνας, τονίζοντας: «Αυτό δεν αφορά τη Ρωσία. Αυτό δεν αφορά τίποτε άλλο παρά την ανησυχία μας ότι η (σ.σ. τότε) συντηρητική κυβέρνηση σε αυτή τη χώρα δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιεί δημόσια κονδύλια ή το κράτος για να υπονομεύσει ή να επιτεθεί στην αξιωματική αντιπολίτευση».
Πολιτικοί αναλυτές και στελέχη της αντιπολίτευσης επισημαίνουν πως αυτή η συντονισμένη προσπάθεια συκοφάντησης αποτελούσε ξεκάθαρη πολιτική προπαγάνδα με κρατικά κονδύλια εναντίον Βρετανών πολιτικών και του εργατικού κινήματος.
Η παρεμβατική δράση της οργάνωσης φέρεται να έλαβε και διεθνείς διαστάσεις, καθώς, σύμφωνα με τη «Sunday Mail», τα έγγραφα υποδεικνύουν ότι η ισπανική ομάδα της οργάνωσης κινητοποιήθηκε προκειμένου να αποτρέψει τον διορισμό του Ισπανού πολιτικού Πέδρο Μπάνιος σε θέση εθνικής ασφάλειας, ενορχηστρώνοντας διαδικτυακή εκστρατεία εναντίον του επειδή θεωρήθηκε φιλικά προσκείμενος προς τη Ρωσία.
Ο προϋπολογισμός εκατομμυρίων και η εκπαίδευση στην προπαγάνδα
Το μέγεθος του μηχανισμού αποκαλύφθηκε πλήρως όταν η ομάδα ακτιβιστών του διαδικτύου Anonymous υπέκλεψε και δημοσιοποίησε τα εσωτερικά έγγραφα του προϋπολογισμού για την περίοδο 2018 έως 2019. Όπως είχε δημοσιεύσει το Documento βασιζόμενο στα στοιχεία αυτά, το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών ενέκρινε κονδύλια ύψους 1.961.000 στερλινών για την περίοδο 2018 (1η Απριλίου) με 2019 (31 Μαρτίου). Από το συνολικό ποσό, οι 196.500 στερλίνες κάλυπταν διοικητικά έξοδα των στελεχών στο Λονδίνο, ενώ το ποσό των 1.764.500 στερλινών διατέθηκε για δραστηριότητες δικτύωσης, παραγωγής εκθέσεων και σεμιναρίων σε όλη την Ευρώπη.
Μέρος των εξόδων αφορά την παραγωγή πέντε εκπαιδευτικών ταινιών αντί 133.330 στερλινών, με σκοπό, όπως αναφέρεται ρητά στον προϋπολογισμό, την απεικόνιση της ρωσικής παραπληροφόρησης και την περιγραφή των απειλών. Τα δημοσιεύματα που εξέτασαν τις διαρροές υπογραμμίζουν ότι το υλικό αυτό προοριζόταν για προβολή σε σχολεία και πανεπιστήμια. Επιπρόσθετα, ένα ποσό της τάξεως των 119.997 στερλινών υπολογίστηκε για την παραγωγή προγραμμάτων τα οποία θα χρησιμοποιούσαν ως κεντρική μελέτη περίπτωσης την υπόθεση δηλητηρίασης του Ρώσου διπλού πράκτορα Σεργκέι Σκριπάλ. Πρόκειται για το περιστατικό του Μαρτίου του 2018, όταν ο Ρώσος πρώην αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών, ο οποίος λειτουργούσε παράλληλα ως πληροφοριοδότης των βρετανικών αρχών, βρέθηκε αναίσθητος μαζί με την κόρη του Γιούλια σε παγκάκι στο Σάλσμπερι της Αγγλίας έπειτα από έκθεση σε νευροτοξικό παράγοντα, προκαλώντας σφοδρή διπλωματική σύγκρουση μεταξύ της Δύσης και της Μόσχας. Στόχος αυτών των σεμιναρίων, όπως επισημαίνουν οι δημοσιογραφικές αναλύσεις, ήταν να αξιοποιηθεί το συγκεκριμένο προβεβλημένο επεισόδιο ως πρακτικό παράδειγμα, ώστε ο πληθυσμός να πειστεί για τις μεθόδους της ρωσικής προπαγάνδας και να αναπτύξει αμυντικά αντανακλαστικά πλήρως εναρμονισμένα με τις επιδιώξεις του Φόρεϊν Όφις.
Ομάδες επιρροής από δήθεν ανεξάρτητη επιστημονική έρευνα
Παράλληλα, τα ίδια έγγραφα καταγράφουν την πρόθεση ίδρυσης νέων ομάδων επιρροής σε 16 επιπλέον χώρες. Ένα ενδιαφέρον στοιχείο που προκύπτει από την ανάγνωση του προϋπολογισμού είναι ότι καταγράφεται μηδενικό κόστος για τις συνεντεύξεις των μελών της οργάνωσης στα μέσα ενημέρωσης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του εγχώριου και διεθνούς Τύπου, αλλά και με τοποθετήσεις ειδικών όπως ο καθηγητής πολιτικής κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ Ντέιβιντ Μίλερ, το δεδομένο αυτό φανερώνει πως η βρετανική κυβέρνηση απέφευγε την αγορά τηλεοπτικού χρόνου, επιλέγοντας αντίθετα να τροφοδοτεί τα μέσα ενημέρωσης με έτοιμες αναλύσεις και πρόθυμους εμπειρογνώμονες. Οι δημοσιογραφικές έρευνες και οι ειδικοί καταλήγουν στο συμπέρασμα πως, μέσω αυτής της τακτικής, το βρετανικό κράτος φέρεται να δαπανούσε εκατομμύρια για να συγκροτήσει ένα δίκτυο αναλυτών που εμφανίζονταν ως ανεξάρτητοι, καταφέρνοντας έτσι να προωθεί την επίσημη πολιτική του γραμμή κάτω από τον μανδύα της αδέσμευτης επιστημονικής και δημοσιογραφικής έρευνας.
Οι κυβερνητικές αντιδράσεις και η αμυντική γραμμή του ινστιτούτου
Απέναντι στον πολιτικό σάλο που προκλήθηκε έπειτα από τις αποκαλύψεις, στελέχη της βρετανικής κυβέρνησης και εκπρόσωποι της οργάνωσης παραχώρησαν τότε σε δηλώσεις στα τηλεοπτικά δίκτυα BBC και Sky News για να υπερασπιστούν το έργο τους. Η επίσημη γραμμή άμυνας εκ μέρους του ινστιτούτου στηρίχθηκε στον ισχυρισμό ότι έπεσε θύμα υποκλοπής, υποστηρίζοντας πως οι διακομιστές τους είχαν παραβιαστεί αρκετές εβδομάδες νωρίτερα και ότι τα έγγραφα δημοσιεύτηκαν και ενισχύθηκαν από ειδησεογραφικά κανάλια του Κρεμλίνου.
Το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών, όπως και η δεξαμενή σκέψης, χαρακτήρισαν το γεγονός ως άλλη μια ρωσική επιχείρηση παραπληροφόρησης, η οποία είχε στόχο να συγχύσει το κοινό και να δυσφημίσει μια ανεξάρτητη οργάνωση. Μάλιστα, εκπρόσωπος του ινστιτούτου έκανε λόγο στο Sky News για κλασικό ρωσικό τέχνασμα παραπληροφόρησης, προσθέτοντας ότι ειδικοί πληροφορικής ερευνούν την κυβερνοεπίθεση. Προκειμένου να δικαιολογήσουν τα επιθετικά μηνύματα στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης Twitter (τώρα X), υποστήριξαν πως η αναδημοσίευση αποτελεί συνήθη πρακτική ανταλλαγής γνώσεων, ισχυριζόμενοι ότι η οργάνωση δεν ενεπλάκη ποτέ σε κομματικές πολιτικές δραστηριότητες ούτε πήρε κομματική θέση.
Από την πλευρά του, το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών παραδέχτηκε μεν την υπέρογκη χρηματοδότηση, ωστόσο διευκρίνισε πως τα κρατικά κονδύλια προορίζονταν αυστηρά για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης σε ξένα εδάφη και ότι η κυβέρνηση δεν ήλεγχε ούτε επικροτούσε τις αναρτήσεις της οργάνωσης στα κοινωνικά δίκτυα.
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου