Πολυτεχνείο: Για κάθε σαλιγκάρι και ένας ανθός

 Όπου «σαλιγκάρια» βάλτε τους γνωστούς νοσταλγούς της «ησυχίας, τάξης και ασφάλειας»!

Κάθε χρόνο, τέτοιες μέρες, συμβαίνει ένα μικρό θαύμα της φύσης. Βγαίνουν τα σαλιγκάρια από τις τρύπες τους. Όχι επειδή έβρεξε, αλλά λόγω της επετείου του Πολυτεχνείου.

Όπου «σαλιγκάρια» βάλτε τους γνωστούς νοσταλγούς της «ησυχίας, τάξης και ασφάλειας», τους κάθε λογής αναθεωρητές της Ιστορίας και τους αυτόκλητους υπερασπιστές της ιστορικής αλήθειας. Ανάθεμα κι αν έχουν ανοίξει ένα βιβλίο Ιστορίας ή έχουν διαβάσει τα πορίσματα Τσεβά και Σαμπάνη, την εισαγγελική πρόταση Ζαγκίνη, την έρευνα του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη για το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών ή όσα διαδραματίστηκαν στη Δίκη του Πολυτεχνείου.

 

*** Το Πολυτεχνείο εξακολουθεί να ενοχλεί. Και μάλιστα πολύ. Ενοχλεί τους φασίστες, τους ακροδεξιούς, τους νοσταλγούς της χούντας και εκείνο το κομμάτι της συντηρητικής παράταξης που ουδέποτε συμφιλιώθηκε πραγματικά με όσα συμβολίζει ο Νοέμβρης του 1973 και δεν ψηφίζει Βελόπουλο, Λατινοπούλου ή κάποιο άλλο ακροδεξιό κόμμα. Όχι επειδή δεν γνωρίζουν τι συνέβη, αλλά επειδή γνωρίζουν πολύ καλά τι σημαίνει. Ότι κάποτε κάποιοι νέοι άνθρωποι – φίλοι, γείτονες δικών τους, των πατεράδων τους ή των παππούδων τους – αποφάσισαν να σηκώσουν κεφάλι απέναντι σε μια δικτατορία, την ώρα που άλλοι είχαν επιλέξει τη σιωπή, την ανοχή ή, ακόμη χειρότερα, τη συνεργασία με το καθεστώς.

 

*** Και επειδή δεν μπορούν να σβήσουν την εξέγερση από την Ιστορία, προσπαθούν να τη μικρύνουν, να τη λερώσουν. Να την παρουσιάσουν ως έναν υπερτιμημένο μύθο, ως μια υπόθεση που κακώς εξακολουθεί να μας απασχολεί. Κάθε χρόνο και μια καινούργια εξυπνάδα. Πότε δεν υπήρχαν νεκροί, πότε δεν έπεσε η χούντα από το Πολυτεχνείο, πότε οι πρωταγωνιστές της εξέγερσης εξαργύρωσαν τους αγώνες τους και πότε, τέλος πάντων, πρέπει να σταματήσουμε να ασχολούμαστε με τα γεγονότα του 1973. Λες και η αξία μιας εξέγερσης κρίνεται από τη μετέπειτα πορεία ορισμένων συμμετεχόντων της.

 

*** Φέτος, μάλιστα, την τιμητική του είχε ξανά ο Άδωνης Γεωργιάδης. Ο υπουργός Υγείας, ερωτηθείς αν υπήρξαν νεκροί στο Πολυτεχνείο, προτίμησε να παραπέμψει στο πόρισμα Τσεβά. «Πάρτε το και διαβάστε το να σας λυθούν οι ιστορικές απορίες», είπε, επικαλούμενος προφανώς τη φράση «Ουδείς απολύτως εκ των σπουδαστών του Πολυτεχνείου εφονεύθη κατά το ανωτέρω τριήμερον». Μόνο που το συγκεκριμένο πόρισμα καταγράφει 18 εξακριβωμένους νεκρούς και άλλες 16 περιπτώσεις που θεωρούνταν «βασίμως προκύπτουσες». Αλλά, βλέπετε, άλλο πράγμα να επικαλείσαι ένα πόρισμα – που έχει επικαλεστεί μέχρι και ο Χρυσαυγίτης Γιάννης Λαγός μέσα στη Βουλή – και άλλο να έχεις διαβάσει ολόκληρο το περιεχόμενό του.

 

*** Και κάπως έτσι φτάσαμε στο σημείο να συζητάμε, μισό και πλέον αιώνα μετά, αν υπήρξαν νεκροί από την αιματηρή καταστολή της εξέγερσης. Να πρέπει να αποδεικνύουμε ξανά και ξανά και ξανά και ξανά τα αυτονόητα, επειδή κάποιοι επιμένουν να παίζουν με τις λέξεις, τις ημερομηνίες και τα τετραγωνικά μέτρα. Διότι, κατά την προσφιλή τους τακτική, αν κάποιος δολοφονήθηκε λίγα μέτρα έξω από την πύλη του Πολυτεχνείου, περίπου δεν μετράει. Λες και οι σφαίρες της χούντας αποκτούν διαφορετική ιστορική σημασία ανάλογα με το πόσα μέτρα μακριά από την πύλη βρισκόταν το θύμα.

 

*** Το πιο εξοργιστικό, όμως, δεν είναι μόνο η παραχάραξη. Είναι και η υποκρισία. Είναι όλοι εκείνοι που εμφανίζονται ως υπερασπιστές της δημοκρατίας, αλλά ενοχλούνται κάθε φορά που οι πολίτες αποφασίζουν να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους, ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά τους. Που λατρεύουν τη δημοκρατία στα τηλεοπτικά πάνελ, αλλά δυσφορούν όταν βγαίνει στους δρόμους. Που τιμούν τους αγώνες του παρελθόντος, αρκεί να μην εμπνέουν αγώνες στο παρόν. Που θέλουν τους νέους πειθαρχημένους και μάλλον κουρεμένους, τους εργαζόμενους σιωπηλούς και την κοινωνία να παρακολουθεί αδιαμαρτύρητα τις αποφάσεις της εξουσίας.

 

*** Γι’ αυτό τους ενοχλεί το Πολυτεχνείο. Επειδή δεν είναι μια ακίνδυνη σχολική γιορτή, ούτε ένα στεφάνι που καταθέτουμε κάθε χρόνο στις 17 του Νοέμβρη για να ξεμπερδεύουμε με τις υποχρεώσεις μας απέναντι στην Ιστορία. Είναι η υπενθύμιση ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται, η δημοκρατία δεν είναι αυτονόητη και η αντίσταση στην αυθαιρεσία είναι δικαίωμα και υποχρέωση κάθε γενιάς.

 

*** Ας μη γελιόμαστε, λοιπόν. Τα σαλιγκάρια δεν ενδιαφέρονται να αποκαταστήσουν την ιστορική αλήθεια. Αν ενδιαφέρονταν, θα είχαν ανοίξει κανένα βιβλίο αντί να ανακυκλώνουν κάθε χρόνο τις ίδιες χιλιοδιαψευσμένες ανοησίες. Αυτό που πραγματικά επιδιώκουν είναι να απονομιμοποιήσουν στη συλλογική συνείδηση την ίδια την έννοια της εξέγερσης. Να πείσουν τους νεότερους ότι οι αγώνες είναι μάταιοι, οι θυσίες υπερβολικές και η αντίσταση μια ρομαντική ανοησία.

 

*** Μόνο που έχουν υπολογίσει λάθος. Για κάθε σαλιγκάρι θα υπάρχει πάντα ένας ανθός που θα κρατά ζωντανή τη μνήμη της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και θα τη μεταλαμπαδεύει στα παιδιά του και στα εγγόνια του. Θα τα παίρνει κάθε χρόνο από το χέρι για να καταθέσουν τα γαρύφαλά τους και, στον δρόμο της επιστροφής, θα τους διηγείται ιστορίες. Άλλος από εκείνες που έζησε, άλλος από εκείνες που έμαθε και διάβασε και άλλος απ’ αυτές που άκουσε από ανθρώπους που ήταν εκεί. Κι έτσι, από γενιά σε γενιά, η μνήμη θα παραμένει ζωντανή, όσο κι αν κάποιοι πασχίζουν να τη σβήσουν.

 

*** Και μια τελευταία κουβέντα προς τα σαλιγκάρια, πριν επιστρέψουν στις τρύπες τους μέχρι τον επόμενο Νοέμβρη. Μπορείτε να αμφισβητείτε, να διαστρεβλώνετε, να συκοφαντείτε και να ξαναγράφετε την Ιστορία όσες φορές θέλετε. Μπορείτε ακόμη και να ονειρεύεστε την εποχή που κανείς δεν τολμούσε να σηκώσει κεφάλι. Μόνο που κάθε 17η Νοεμβρίου θα σας υπενθυμίζει αυτό που τόσο πασχίζετε να ξεχάσετε: ότι ήσασταν, είστε και θα είστε σαλιγκάρια.

Η ΝΤΑΜΑ

Δεν υπάρχουν σχόλια :

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...