Η στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν αποτελεί μια από τις πιο επικίνδυνες κλιμακώσεις στη Μέση Ανατολή των τελευταίων δεκαετιών.
Οι εξελίξεις που περιγράφονται – με επιθέσεις σε μεγάλες ιρανικές πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Tεχεράνης, πυραυλικές ανταποδόσεις, απειλές για «εξόντωση ναυτικών δυνάμεων» και αναφορές για πολυήμερη στρατιωτική επιχείρηση – συνθέτουν ένα σκηνικό που θα μπορούσε να οδηγήσει σε γενικευμένο περιφερειακό πόλεμο με παγκόσμιες επιπτώσεις.
Η έναρξη του πολέμου και οι δηλώσεις από την Τεχεράνη
Σκληρό μάθημα στους επιτιθέμενους, που θα τους μείνει αξέχαστο, υποσχέθηκε ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Abbas Araghchi με μήνυμά του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Ο πόλεμος του Netanyahu και του Trump κατά του Ιράν είναι εντελώς απρόκλητος, παράνομος και αθέμιτος», είπε, προσθέτοντας: «Ο Trump μετέτρεψε το «Πρώτα η Αμερική» σε «Πρώτα το Ισραήλ» - που σημαίνει πάντα «Τελευταία η Αμερική».»
Ο Araghchi πρόσθεσε: «Οι ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις μας είναι προετοιμασμένες για αυτήν την ημέρα και θα δώσουν στους επιτιθέμενους το μάθημα που τους αξίζει».
Το μήνυμά του περιελάμβανε ένα tweet του Trump το 2012 που έλεγε: «Τώρα που τα ποσοστά του Obama στις δημοσκοπήσεις είναι σε πτώση - περιμένετε να εξαπολύσει χτύπημα στη Λιβύη ή στο Ιράν. Είναι απελπισμένος».
Ο αναπληρωτής πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικής Πολιτικής και Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Mahmoud Nabavian, δήλωσε ότι η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ θα οδηγήσει σε «περιφερειακό πόλεμο».
Κατηγόρησε την Ουάσιγκτον και το Τελ Αβίβ ότι επιτέθηκαν ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη διαδικασία διαπραγματεύσεων, χαρακτηρίζοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες «τρομοκρατική κυβέρνηση» και το Ισραήλ «σιωνιστικό καθεστώς».
Η ρητορική αυτή δεν είναι απλώς εσωτερικής κατανάλωσης.
Αντικατοπτρίζει τη στρατηγική της Τεχεράνης να παρουσιάσει τον εαυτό της ως αμυνόμενο μέρος, το οποίο απαντά σε μια απρόκλητη επίθεση.
Παράλληλα, επιδιώκει να συσπειρώσει την εγχώρια κοινή γνώμη και να ενεργοποιήσει το δίκτυο περιφερειακών συμμάχων της.
Η αμερικανοϊσραηλινή επιχείρηση: Στόχοι και δικαιολογίες
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν συντονισμένη στρατιωτική επιχείρηση πλήττοντας στρατηγικούς στόχους στο Ιράν.
Ο Λευκός Οίκος αιτιολόγησε την επίθεση επικαλούμενος απειλές που προέρχονται από ιρανικά πυραυλικά και πυρηνικά προγράμματα.
Ο
πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump δήλωσε μέσω κοινωνικών δικτύων ότι οι
αμερικανικές δυνάμεις θα «εξοντώσουν το ναυτικό τους» και πως δεν θα
επιτρέψουν στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Παράλληλα, ανέφερε ότι οι «πληρεξούσιοι» (proxies) της Τεχεράνης – αναφορά σε οργανώσεις όπως η Hamas, η Hezbollah και οι Houthis – δεν θα μπορούν πλέον να αποσταθεροποιούν την περιοχή.
Η Ουάσιγκτον φέρεται, σύμφωνα με το Reuters, να σχεδιάζει πολυήμερη επιχείρηση,
γεγονός που δείχνει ότι δεν πρόκειται για περιορισμένο πλήγμα, αλλά για
ευρύτερη στρατιωτική εκστρατεία με πιθανό στόχο την αποδυνάμωση – ή και
την ανατροπή – του ιρανικού καθεστώτος.
Η απάντηση του Ιράν: Πυραυλικές επιθέσεις και περιφερειακή επέκταση
Οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσαν μεγάλης κλίμακας επιχείρηση αντιποίνων.
Πύραυλοι και drones εκτοξεύθηκαν κατά του Ισραήλ, με σειρήνες αεροπορικής επιδρομής να ηχούν στην περιοχή του Τελ Αβίβ.
Εκρήξεις αναφέρθηκαν στο βόρειο Ισραήλ, ενώ η ισραηλινή πολεμική αεροπορία ενεργοποιήθηκε για αναχαίτιση απειλών.
Παράλληλα, σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Mehr News Agency, αμερικανικές βάσεις στο Μπαχρέιν, το Κατάρ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτέλεσαν στόχο επιθέσεων.

Η σύγκρουση παύει να είναι διμερής και μετατρέπεται σε περιφερειακή αντιπαράθεση με συμμετοχή πολλών κρατών του Κόλπου.
Ο επικεφαλής της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Ebrahim Azizi,
προειδοποίησε για «συντριπτική» απάντηση, τονίζοντας ότι οι αντίπαλοι
ξεκίνησαν μια πορεία της οποίας το τέλος δεν ελέγχουν πλέον.
Το ζήτημα της ηγεσίας στην Τεχεράνη
Αβεβαιότητα επικρατεί σχετικά με την τοποθεσία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Ali Khamenei.
Ο
86χρονος ηγέτης δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως τις τελευταίες ημέρες, ενώ
δρόμοι προς το συγκρότημά του στο κέντρο της Τεχεράνης αποκλείστηκαν
μετά από εκρήξεις στην πρωτεύουσα.
Την ίδια ώρα, το κρατικό πρακτορείο IRNA μετέδωσε ότι ο πρόεδρος Masoud Pezeshkian δεν έχει τραυματιστεί.
Η
διατήρηση της πολιτικής ηγεσίας και της διοικητικής συνοχής αποτελεί
κρίσιμο παράγοντα για την ικανότητα του Ιράν να διαχειριστεί μια
παρατεταμένη σύγκρουση.
Ιστορικές αναλογίες και ο φόβος αλλαγής καθεστώτος
Ο αναλυτής του Al Jazeera, Alan Fisher, σημείωσε ότι οι δηλώσεις Trump ενδέχεται να προετοιμάζουν το έδαφος για «επανάσταση στο Ιράν», 73 χρόνια μετά το πραξικόπημα που οργάνωσε η CIA κατά του δημοκρατικά εκλεγμένου πρωθυπουργού Mohammad Mosaddegh το 1953.
Η
ιστορική αυτή μνήμη είναι βαθιά ριζωμένη στην ιρανική πολιτική
κουλτούρα. Οποιαδήποτε ένδειξη εξωτερικής παρέμβασης με στόχο την αλλαγή
καθεστώτος ενισχύει τα σκληροπυρηνικά στοιχεία στο εσωτερικό της χώρας
και δυσκολεύει τις φωνές που τάσσονται υπέρ της διπλωματίας.
Περιφερειακές και παγκόσμιες επιπτώσεις
Μια γενικευμένη σύγκρουση ΗΠΑ–Ισραήλ–Ιράν θα μπορούσε να έχει πολλαπλές συνέπειες:
1. Ενεργειακή ασφάλεια:
Ο Περσικός Κόλπος αποτελεί κομβικό σημείο για τη διεθνή αγορά
πετρελαίου. Οποιαδήποτε απειλή στα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσε να
εκτινάξει τις τιμές ενέργειας.
2. Εμπλοκή τρίτων δυνάμεων: Δυνάμεις όπως η Ρωσία και η Κίνα ενδέχεται να παρέμβουν διπλωματικά ή και στρατηγικά.
3. Ανθρωπιστική κρίση: Εκτεταμένες επιθέσεις σε αστικές περιοχές, όπως η Τεχεράνη, αυξάνουν τον κίνδυνο απωλειών αμάχων και προσφυγικών ροών.
4. Κλιμάκωση μέσω πληρεξουσίων: Ο Λίβανος, η Συρία, η Υεμένη και η Γάζα θα μπορούσαν να μετατραπούν σε δευτερεύοντα μέτωπα.
Το πυρηνικό ζήτημα και η στρατηγική αποτροπής
Παρά
τις επανειλημμένες δηλώσεις της Τεχεράνης ότι δεν επιδιώκει την
κατασκευή πυρηνικού όπλου, η καχυποψία της Ουάσιγκτον παραμένει έντονη.
Η αμερικανική στρατηγική βασίζεται στην αποτροπή μέσω ισχύος.
Ωστόσο,
η χρήση στρατιωτικής δύναμης ενδέχεται να επιταχύνει – και όχι να
αποτρέψει – την απόφαση του Ιράν να επιδιώξει πυρηνική ικανότητα ως
εγγύηση επιβίωσης του καθεστώτος.
Μπροστά σε μια ιστορική καμπή
Η Μέση Ανατολή βρίσκεται στο χείλος μιας σύγκρουσης που θα μπορούσε να επανακαθορίσει τις γεωπολιτικές ισορροπίες για δεκαετίες.
Οι δηλώσεις περί «εξόντωσης», «συντριπτικής απάντησης» και «πολυήμερης επιχείρησης» δεν αφήνουν περιθώρια για εφησυχασμό.
Το
ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα επικρατήσει στρατιωτικά, αλλά ποιο θα
είναι το κόστος – σε ανθρώπινες ζωές, σε περιφερειακή σταθερότητα και
στη διεθνή ασφάλεια. 
Αν
δεν υπάρξει άμεση διπλωματική παρέμβαση, η σύγκρουση αυτή κινδυνεύει να
μετατραπεί σε μια από τις πιο καταστροφικές αναμετρήσεις του 21ου
αιώνα.
Η διεθνής κοινότητα βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη
δοκιμασία: θα επιλέξει την αποκλιμάκωση και τη διαπραγμάτευση ή θα
επιτρέψει την ανεξέλεγκτη διολίσθηση σε έναν πόλεμο με απρόβλεπτες
συνέπειες;
www.bankingnews.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου